Posts from Alejandro Pareja

Pilar forpasis

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Wed, 14 Oct 2009 19:08:08 +0000

Kion diri post 25 jaroj de amikeco...

Al Panjo!

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Mon, 20 Apr 2009 19:20:07 +0000

Panjo, ĉu vi daŭre legadas mian esperantan blogon? Vere laŭdinda kutimo, kvankam iom peniga por vi se konsideri, ke vi tute ne parolas esperanton... Ĉio iras bone hejme! ankaŭ mia edzino bonfartas! Salutu la etulon!

Laĉjo de Tormes, 2-a ĉapitro, 1

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Sat, 06 Dec 2008 21:53:03 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

^{Tratado segundo}	Dua ĉapitro
^{Cómo Lázaro se asentó con un clérigo, y de las cosas que con él pasó}	Kiel Lazaro estis dungita de pastro, kaj kio al li okazis kun li

^{Otro día, no pareciéndome estar allí seguro, fuime a un lugar que llaman Maqueda, adonde me toparon mis pecados con un clérigo, que, llegando a pedir limosna, me preguntó si sabía ayudar a misa. Yo dije que sí, como era verdad; que, aunque maltratado, mil cosas buenas me mostró el pecador del ciego, y una de ellas fue ésta. Finalmente, el clérigo me recibió por suyo.}	La sekvantan tagon ŝajnis al mi ke mi ne estas tre sekura tie kaj mi iris en vilaĝon nomata Makeda, kie, kiel puno pro miaj pekoj, mi trovis iun pastron kiu, kiam mi almozpetis de li, demandis al mi ĉu mi scipovas esti mesoservanto. Mi jesis, dirante la veron. Ĉar, kvankam la fia blindulo mistraktadis min, li instruis al mi multajn bonajn aferojn, ĉi tiun inter ili. Fine, la pastro dungis min kiel serviston.
^{Escapé del trueno y di en el relámpago, porque era el ciego para con éste un Alejandro Magno, con ser la misma avaricia, como he contado. No digo más, sino que toda la lacería del mundo estaba encerrada en éste: no sé si de su cosecha era o lo había anejado con el hábito de clerecía.}	Mi eltiris min el flamo kaj eniris en fajron. Ĉar kompare kun ĉi tiu, la blindulo estis tiel oferema kiel Aleksandro la Granda (kvankam li estis la personigo de avareco, kiel mi rakontis). Mi diros nur ke li entenis la tutan mizeron de la mondo. Mi ne scias ĉu tio estis denaska ĉe li aŭ li akiris ĝin kun la pastra froko.
^{Él tenía un arcaz viejo y cerrado con su llave, la cual traía atada con un agujeta del paletoque. Y en viniendo el bodigo de la iglesia, por su mano era luego allí lanzado y tornada a cerrar el arca. Y en toda la casa no había ninguna cosa de comer, como suele estar en otras algún tocino colgado al humero, algún queso puesto en alguna tabla o en el armario, algún canastillo con algunos pedazos de pan que de la mesa sobran; que me parece a mí que, aunque de ello no me aprovechara, con la vista de ello me consolara.}	Li havis malnovan kofron, ŝlosita per ŝlosilo kiun li portis pendanta el la palto per ŝnureto. Kaj kiam iu panbulo alvenis el la preĝejo, li tuj ĵetis ĝin tien kaj refermis la kofron. Kaj en la tuta domo ne estis iu ajn manĝaĵo kiel kutime troviĝas ĉe la aliaj: iu lardpeco pendanta antaŭ la kameno por ke ĝi fumaĵiĝu; iu fromaĝo sur breto aŭ en la ŝranko; iu korbeto kun kelkaj pecoj da pano kiuj restis el la tablo. Mi do kredas ke, kvankam tio ne profitus min, almenaŭ mi konsoliĝus vidante ĝin.
^{Solamente había una horca de cebollas, y tras la llave, en una cámara en lo alto de la casa. De éstas tenía yo de ración una para cada cuatro días, y, cuando le pedía la llave para ir por ella, si alguno estaba presente, echaba mano al falsopeto y con gran continencia la desataba y me la daba diciendo:}	Estis nur unu cepoŝnuro en ŝlosfermita subtegmenta ĉambro en la supra parto de la domo. Mia porcio estis po unu cepo ĉiu kvar tagoj kaj, kiam mi petis de li la ŝlosilon por iri preni ĝin, se iu ajn ĉeestis, li serĉis per sia mano en la brustopoŝo kaj tre solene malligis la ŝlosilon kaj donis ĝin al mi, dirante:
^{-Toma y vuélvela luego, y no hagáis sino golosinar.}	«Jen, kaj tuj redonu ĝin, kaj ne frandadu tie.»
^{Como si debajo de ella estuvieran todas las conservas de Valencia, con no haber en la dicha cámara, como dije, maldita la otra cosa que las cebollas colgadas de un clavo. Las cuales él tenía tan bien por cuenta, que, si por malos de mis pecados me desmandara a más de mi tasa, me costara caro. Finalmente, yo me finaba de hambre.}	Kvazaŭ la ŝlosilo enfermus ĉiuj fruktajn konservaĵoj de Valencio; kvankam en la antaŭdirita subtegmenta ĉambro estis nenio ajn krom la cepoj, pendantaj el najlo. Kaj li ilin tiel bone kalkuladis, ke se per miaj pekoj mi translimiĝus mian porcion, mi kare pagus. Resume, mi estis duonmortiĝanta de malsato.
^{Pues ya que conmigo tenía poca caridad, consigo usaba más. Cinco blancas de carne era su ordinario para comer y cenar. Verdad es que partía conmigo del caldo, que de la carne ¡tan blanco el ojo!, sino un poco de pan, y ¡pluguiera a Dios que me demediara!}	Sed kvankam li estis ne tre karitata al mi, iom pli donema li estis al si mem. Lia ĉiutaga elspezo por tagmanĝo kaj vespermanĝo estis kvin blankaoj da viando. Verdire li donadis al mi parton de la buljono. Sed tute nenion da viando; nur iomete da pano, kaj se almenaŭ Dio volintus ke li donu al mi la duonon da tiom kiom mi bezonis!
^{Los sábados cómense en esta tierra cabezas de carnero, y enviábame por una, que costaba tres maravedís. Aquélla le cocía, y comía los ojos y la lengua y el cogote y sesos y la carne que en las quijadas tenía, y dábame todos los huesos roídos, y dábamelos en el plato, diciendo:}	La sabatojn oni manĝas en tiu regiono kapojn de virŝafoj, kaj li sendadis min aĉeti unu, kiu kostis tri maravedojn. Li kuiris ĝin kaj manĝis la langon kaj la nukon kaj la cerbon kaj la viandon el la makzeloj, kaj li donis al mi la ostojn, tute ronĝitaj. Kaj kiam li donis la teleron al mi, li diris:
^{-Toma, come, triunfa, que para ti es el mundo. Mejor vida tienes que el Papa.}	«Jen, manĝu, festenu; ĝuu la vivon. Vi vivas pli lukse ol la papo.»
^{«¡Tal te la dé Dios!» -decía yo paso entre mí.}	«Dio sendu al vi vivon kiel mia», mi diris en mi, mallaŭtvoĉe.
^{A cabo de tres semanas que estuve con él vine a tanta flaqueza, que no me podía tener en las piernas de pura hambre. Vime claramente ir a la sepultura, si Dios y mi saber no me remediaran. Para usar de mis mañas no tenía aparejo, por no tener en qué dalle salto. Y, aunque algo hubiera, no podía cegalle, como hacía al que Dios perdone (si de aquella calabazada feneció), que todavía, aunque astuto, con faltalle aquel preciado sentido, no me sentía; mas estotro, ninguno hay que tan aguda vista tuviese como él tenía.}	Post ol esti tri semajnojn ĉe li mi febliĝis ĝis tia grado, ke la kruroj ne eltenadis min de malsato. Mi klare vidis ke mi estas entombiĝonta se ne Dio kaj mia scio helpos min. Mi ne havis okazon uzi miajn ruzojn, pro tio, ke li havis neniun prirabeblan predon. Kaj eĉ se iu estis, mi ne povis profiti lian blindecon, tiel kiel mi faradis kun iu kiun Dio pardonu, se li forpasis kaŭze de la kapbato. Ĉar kvankam li estis ruza, li ne sensis min pro tio, ke tiu valora senso mankis al li; sed ĉi lasta mastro havis pli akran vidadon ol iu ajn en la mondo.
^{Cuando al ofertorio estábamos, ninguna blanca en la concha caía, que no era de él registrada: el un ojo tenía en la gente y el otro en mis manos. Bailábanle los ojos en el casco como si fueran de azogue. Cuantas blancas ofrecían tenía por cuenta, y, acabado el ofrecer, luego me quitaba la concha y la ponía sobre el altar.}	Dum la ofertorio, eĉ ne unu blankao falis en la almozkeston ne registrita de li. Li atentis la ĉeestantojn per unu okulo kaj miajn manojn per la alia. Liaj okuloj dancadis en lia vizaĵo kvazaŭ ili estas hidrargaj. Li bone kalkuladis kiom da blankaoj estis donataj. Kaj kiam la kvesto finiĝis, li tuj forprenis la almozkeston el mi kaj metis ĝin sur la altaron.
^{No era yo señor de asirle una blanca todo el tiempo que con él viví, o, por mejor decir, morí. De la taberna nunca le traje una blanca de vino; mas aquel poco que de la ofrenda había metido en su arcaz compasaba de tal forma que le duraba toda la semana}	Mi ne estis kapabla kapti unu blankaon el li dum la tuta tempo kiam mi vivis ĉe li, aŭ, se bone dirite, kiam mi mortis ĉe li. Mi neniam iris al la trinkejo aĉeti eĉ unu blankaon da vino por li. Li tiel streĉadis tiun malgrandan kvanton kiu restis post la oferdono, ke ĝi daŭris al li dum la tuta semajno.
^{Y por ocultar su gran mezquindad, decíame:}	Kaj por kaŝi sian grandan troŝparemon, li diris al mi:
^{-Mira, mozo, los sacerdotes han de ser muy templados en su comer y beber, y por esto yo no me desmando como otros.}	«Sciu, knabo, ke pastroj devas manĝi kaj trinki tre sobre, kaj tial mi ne glutemas kiel aliaj faras.»
^{Mas el lacerado mentía falsamente, porque en cofradías y mortuorios que rezamos, a costa ajena comía como lobo y bebía más que un saludador.}	Sed la aĉulo fie mensogis, ĉar kiam ni preĝis en kunvenoj de kunfrataroj aŭ en funebraj diservoj, je alies kosto li manĝadis pli ol lupo kaj li trinkadis pli ol ĉarlatano.
^{Y porque dije de mortuorios, Dios me perdone, que jamás fui enemigo de la naturaleza humana sino entonces. Y esto era porque comíamos bien y me hartaban. Deseaba y aun rogaba a Dios que cada día matase el suyo. Y cuando dábamos sacramento a los enfermos, especialmente la extremaunción, como manda el clérigo rezar a los que están allí, yo cierto no era el postrero de la oración, y con todo mi corazón y buena voluntad rogaba al Señor, no que le echase a la parte que más servido fuese, como se suele decir, mas que le llevase de aqueste mundo.}	Kaj ĉar mi ĵus menciis funebrajn diservojn... Dio pardonu min! Mi neniam estis malamiko de la homaro krom en tiu tempo. Kaj tio ŝuldis al tio, ke ni tiam manĝis bone, kaj oni satigis min. Kaj kiam ni donis la sakramentojn al la mansanuloj, ĉefe la sanktoleadon, kiam la pastro ordonas al la ĉeestantoj ke ili preĝu, mi certe ne estis la lasta kiu ekpreĝis, kaj per mia tuta koro kaj bonvolo mi petis al Dio, ne ke li faru el la mansanulo tion kion pli konvenas por la servo de Dio, kiel oni kutime diras, sed ke li elportu lin el la mondo.
^{Y cuando alguno de éstos escapaba, ¡Dios me lo perdone!, que mil veces le daba al diablo; y el que se moría, otras tantas bendiciones llevaba de mí dichas. Porque en todo el tiempo que allí estuve, que serían casi seis meses, solas veinte personas fallecieron, y éstas bien creo que las maté yo, o, por mejor decir, murieron a mi recuesta; porque, viendo el Señor mi rabiosa y continua muerte, pienso que holgaba de matarlos por darme a mí vida. Mas de lo que al presente padecía, remedio no hallaba; que, si el día que enterrábamos yo vivía, los días que no había muerto, por quedar bien vezado de la hartura, tornando a mi cotidiana hambre, más lo sentía. De manera que en nada hallaba descanso, salvo en la muerte, que yo también para mí, como para los otros deseaba algunas veces; mas no la veía, aunque estaba siempre en mí.}	Kaj kiam unu el ili eskapis... Dio pardonu min! ĉar mi sendadis lin al la diablo milfoje. Kaj tiuj kiuj mortis ricevis milon da benoj el mi. Ĉar en la tuta tempo kiam mi estis tie, ĉirkaŭ ses monatojn, nur dudek homoj forpasis, kaj mi vere kredas ke mi mortigis ilin aŭ, se pli bone dirite, ili mortis laŭ mia peto. Ĉar mi kredas ke la Sinjoro, vidante mian konstantan kaj furiozan morton, havis plezuron mortigi ilin por doni al mi la vivon. Sed mi ne trovis iun ajn rimedon por miaj tiamaj suferoj. Ĉar, kvankam la tagon kiam ni entombigis iun, mi viviĝas, mi tiam alkutimiĝis al la sateco kaj tial, mi pli sentis mian ĉiutagan malsaton la tagon kiam estas neniu mortinto. Tiel do, mi trovis neniun konsolon krom la morto, kiun mi iafoje deziris ne nur por la aliaj sed ankaŭ por mi; sed mi ne trovadis ĝin, kvankam ĝi ĉiam estis ene de mi.
^{Pensé muchas veces irme de aquel mezquino amo; mas por dos cosas lo dejaba: la primera, por no me atrever a mis piernas, por temer de la flaqueza que de pura hambre me venía; y la otra, consideraba y decía: «Yo he tenido dos amos: el primero traíame muerto de hambre y, dejándole, topé con este otro, que me tiene ya con ella en la sepultura; pues si de éste desisto y doy en otro más bajo, ¿qué será, sino fenecer?». Con esto no me osaba menear, porque tenía por fe que todos los grados había de hallar más ruines. Y a abajar otro punto, no sonara Lázaro ni se oyera en el mundo.}	Mi tre ofte projektis forlasi tiun avaran mastron, sed mi rezignis la planon pro du kaŭzoj: unue ĉar mi ne fidis miajn krurojn, de timo al la febleco kiun la malsato kaŭzis al mi. Kaj la dua estis ke mi tiele rezonadis: «Mi havis du mastrojn; la unua duonmortigadis min de malsato kaj mi, lasinte lin, trovis ĉi tiun, kiu jam irigis min ĝis la tombo. Se mi lasus ĉi tiun kaj mi trovos iun eĉ pli basa, kio restos al mi se ne forpasi?» Tial mi ne kuraĝis foriri, ĉar mi plenfide kredis ke mi estis destinata trovi laŭgrade pli malbonajn mastrojn. Kaj se mi descendus unu ŝtupon pli, la nomo de Lazaro ne plu sonos aŭ aŭdiĝos en la mondo.
^{Pues estando en tal aflicción, cual plega al Señor librar de ella a todo fiel cristiano, y sin saber darme consejo, viéndome ir de mal en peor, un día que el cuitado, ruin y lacerado de mi amo había ido fuera del lugar, llegóse acaso a mi puerta un calderero, el cual yo creo que fue ángel enviado a mí por la mano de Dios en aquel hábito. Preguntóme si tenía algo que adobar.}	Kiam mi estis, do, en tia aflikta stato, el kiu Diu liberigu ĉiun fidelan kristanon, kaj ne sciante kiel trovi rimedon, vidinte ke mi faladis laŭgrade en pli malbonan staton, iun tagon kiam mia fia, aĉa kaj mizera mastro forestis el la vilaĝo, alvenis hazarde al la pordo iu kaldronriparisto kiu, laŭ mi kredas, estis anĝelo sendita en tiu kostumo de la mano de Dio. Li demandis ĉu mi havas ion riparendan.
^{«En mí teníades bien que hacer, y no haríades poco, si me remediásedes» -dije paso, que no me oyó.}	«Vi sufiĉe okupos vin kaj vi faros ne malgrandan laboron se vi riparos min», mi diris mallaŭte, ne aŭdata de li.
^{Mas, como no era tiempo de gastarlo en decir gracias, alumbrado por el Espíritu Santo, le dije:}	Sed pro tio, ke mi ne povis perdi tian okazon dirante ŝercojn, mi diris al li, lumigita de la Sankta Spirito:
^{-Tío, una llave de este arcaz he perdido, y temo mi señor me azote. Por vuestra vida, veáis si en ésas que traéis hay alguna que le haga, que yo os lo pagaré.}	«Onĉjo, mi perdis ŝlosilon de ĉi tiu kofro kaj mi timas ke mia mastro punbatu min. Je via vivo, vidu ĉu iu el tiuj kiujn vi portas taŭgas por ĝi, kaj mi pagos ĝin al vi.»
^{Comenzó a probar el angélico calderero una y otra de un gran sartal que de ellas traía, y yo ayudalle con mis flacas oraciones. Cuando no me cato, veo en figura de panes, como dicen, la cara de Dios dentro del arcaz, y, abierto, díjele:}	La anĝela kaldronriparisto komencis provi iun kaj alian ŝlosilon el granda grapolo da ili kiun li portis; kaj mi dume helpadis lin per miaj feblaj preĝoj. Tute neatendite mi vidis, kiel oni diras, la vizaĝon de Dio farita el pano, ene de la kofro. Kaj kiam ĝi estis malfermita, mi diris al li:
^{-Yo no tengo dineros que daros por la llave; mas tomad de ahí el pago.}	«Mi ne havas monon por pagi al vi la ŝlosilon; sed prenu vian pagon el tie.»
^{Él tomó un bodigo de aquéllos, el que mejor le pareció, y, dándome mi llave, se fue muy contento, dejándome más a mí.}	Li prenis unu el la oferpanoj, tiun kiu ŝajnis al li la plej bona, kaj post ol doni al mi mian ŝlosilon, li foriris tre kontenta, lasante min eĉ pli kontenta.
^{Mas no toqué en nada por el presente, porque no fuese la falta sentida, y, aun porque me vi de tanto bien señor, parecióme que la hambre no se me osaba allegar. Vino el mísero de mi amo, y quiso Dios no miró en la oblada que el ángel había llevado.}	Sed mi nenion tuŝis tiumomente, por ke la manko ne rimarkiĝu kaj ankaŭ pro tio, ke mi konsiderante min mem kiel posedanto de tiom da havo, ŝajnis al mi ke malsato ne aŭdacas ataki min. Mia mizera mastro alvenis hejmen kaj, dank’al Dio, li ne percevis la mankon de la oferpano kiun la anĝelo elportis.
^{Y otro día, en saliendo de casa, abro mi paraíso panal y tomo entre las manos y dientes un bodigo y en dos credos le hice invisible, no olvidándoseme el arca abierta. Y comienzo a barrer la casa con mucha alegría, pareciéndome con aquel remedio remediar dende en adelante la triste vida. Y así estuve con ello aquel día y otro gozoso; mas no estaba en mi dicha que me durase mucho aquel descanso, porque luego, al tercero día, me vino la terciana derecha. Y fue que veo a deshora al que me mataba de hambre sobre nuestro arcaz, volviendo y revolviendo, contando y tornando a contar los panes. Yo disimulaba, y en mi secreta oración y devociones y plegarias decía: «¡San Juan y ciégale!»}	Kaj la sekvantan tagon, post ol li eliris el la domo, mi malfermis mian panan paradizon kaj mi prenis per la manoj kaj dentoj unu oferpanon, kaj mi malaperigis ĝin en la daŭro de du kredopreĝoj, ne forgesante fermi poste la kofron. Kaj mi ekbalais la domon, tre gaja, esperante ke per tiu rimedo mi rimedos ekde tiam mian malgajan vivon. Kaj tiel mi ĝojis tiun tagon kaj la sekvantan. Sed mia sorto ne volis ke tiu korfaciligo multe daŭriĝu ĉar baldaŭ, la trian tagon, okazis la krizo, kiel ĉe terciana febro. Ĉar okazis ke mi neatendite vidis tiun kiu mortigadis min de malsato, antaŭ nia kofro, kie li kalkuladis kaj rekalkuladis la panbulojn. Mi ŝajnigis ke mi nenion scias kaj pie kaj kaŝe pregante, mi diris: «Sankta Johano, blindigu lin!»
^{Después que estuvo un gran rato echando la cuenta, por días y dedos contando, dijo:}	Post ol pasi longan tempon kalkulante tagojn kaj panbulojn per la fingroj, li diris:
^{-Si no tuviera a tan buen recaudo esta arca, yo dijera que me habían tomado de ella panes; pero de hoy más, sólo por cerrar la puerta a la sospecha, quiero tener buena cuenta con ellos: nueve quedan y un pedazo.}	«Se mi ne tiel zorge gardus ĉi tiun kofron, mi dirus ke oni forprenis panbulojn el ĝi. Sed de hodiaŭ, nur por fermi la pordon al suspekto, mi volas bone kalkuli ilin. Restas naŭ kaj peco.»
^{«¡Nuevas malas te dé Dios!» -dije yo entre mí.}	«Naŭ-zajn misfortunojn sendu Dio al vi!», mi diris en mi.
^{Parecióme con lo que dijo pasarme el corazón con saeta de montero y comenzóme el estómago a escarbar de hambre, viéndose puesto en la dieta pasada. Fue fuera de casa. Yo, por consolarme, abro el arca y, como vi el pan, comencélo de adorar, no osando recebillo. Contélos, si a dicha el lacerado se errara, y hallé su cuenta más verdadera que yo quisiera. Lo más que yo pude hacer fue dar en ellos mil besos, y, lo más delicado que yo pude, del partido partí un poco al pelo que él estaba, y con aquél pasé aquel día, no tan alegre como el pasado.}	Ŝajnis al mi kvazaŭ liaj vortoj trapikas mian koron kiel arbalesta sago de ĉasisto, kaj mia stomako komencis grati de malsato, vidante ke ĝi revenos al la antaŭa dieto. La pastro foriris el la domo. Mi, por konsoligi min, malfermis la kofron kaj, vidante la panon, komencis adori ĝin, ne kuraĝante ricevi ĝin*. Mi kalkulis la panbulojn, esperante ke li bonŝance eraras, sed mi konstatis ke lia kalkulo estis pli akurata ol mi deziris. Mi nur povis kisi ilin milfoje kaj, kiel eble plej subtile, mi derompis el la panpeco iom da pano laŭ la tranĉo, kaj per tio mi pasis la tagon, ne tiel gaje kiel la antaŭa.
^{Mas, como la hambre creciese, mayormente que tenía el estómago hecho a más pan aquellos dos o tres días ya dichos, moría mala muerte; tanto, que otra cosa no hacía, en viéndome solo, sino abrir y cerrar el arca y contemplar en aquella cara de Dios, que así dicen los niños. Mas el mismo Dios, que socorre a los afligidos, viéndome en tal estrecho, trajo a mi memoria un pequeño remedio, que, considerando entre mí, dije: «Este arquetón es viejo y grande y roto por algunas partes, aunque pequeños agujeros. Puédese pensar que ratones, entrando en él, hacen daño a este pan. Sacarlo entero no es cosa conveniente, porque verá la falta el que en tanta me hace vivir. Esto bien se sufre».}	Sed, kial la malsato kreskis, ĉefe pro tio, ke mia stomako alkutimiĝis al pli da pano dum la du tri tagoj pri kiujn mi estas rakontinta, mi estis fie mortanta, tiele ke mi konstante malfermadis kaj fermadis la kofron por kontempli tiun vizaĝon de Dio, kiel la infanoj diras. Sed tiu sama Dio kiu helpas al la suferantaj, vidinte min en tia embaraso, inspiris etan rimedon en mian menson. Ĉar konsiderante la aferon mi diris en mi: «Tiu kofraĉo estas malnova kaj granda kaj havas kelkajn fendetojn, kvankam la truoj estas malgrandaj. Oni povus pensi ke musoj eniris en ĝin kaj damaĝis ĉi tiun panon. Ne konvenas eltiri tutan panbulon, ĉar li, kiu deviĝas min vivi kun tiom da mankoj, sentos la mankon. Tio estas vere kredeble.»
^{Y comienzo a desmigajar el pan sobre unos no muy costosos manteles que allí estaban, y tomo uno y dejo otro, de manera que, en cada cual, de tres o cuatro desmigajé su poco. Después, como quien toma gragea, lo comí y algo me consolé. Mas él, como viniese a comer y abriese el arca, vio el mal pesar y sin duda creyó ser ratones los que el daño habían hecho, porque estaba muy al propio contrahecho de como ellos lo suelen hacer. Miró todo el arcaz de un cabo a otro y viole ciertos agujeros por do sospechaba habían entrado. Llamóme, diciendo:}	Kaj mi ekdispecetigis la panon sur ne tre multekostajn tablotukojn kiuj estis tie, kaj unu post la alia, mi dispecetigis iom el tri kvar panbuloj. Mi poste manĝis ĝin, kvazaŭ manĝante draĝeojn, kaj mi iom konsoliĝis per tio. Sed kiam li venis manĝi kaj malfermis la kofron, li vidis la difektojn kaj li sendube kredis ke la damaĝo estis farita de musoj. Ĉar mi tre realisme imitis la damaĝon kiun la musoj ofte faras. Li priserĉis la tutan kofron kaj li trovis kelkajn truojn tra kiuj li suspektis ke ili povis eniri. Li vokis min, dirante:
^{-¡Lázaro, mira, mira, qué persecución ha venido aquesta noche por nuestro pan!}	«Lazaro! Rigardu, rigardu kian persekuton suferis nia pano hieraŭ nokte!»
^{Yo híceme muy maravillado, preguntándole qué sería.}	Mi ŝajnigis ke mi surprizigas kaj demandis al li kio estas tio.
^{-¿Qué ha de ser? -dijo él-. Ratones, que no dejan cosa a vida.}	«Kio do?» li diris. «Musoj; ili respektas nenion.»
^{Pusímonos a comer, y quiso Dios que aun en esto me fue bien: que me cupo más pan que la lacería que me solía dar, porque rayó con un cuchillo todo lo que pensó ser ratonado, diciendo:}	Ni ekmanĝis, kaj Dio volis ke eĉ tio pliboniĝu. Mi ricevis pli da pano ol la mizeraĵon kiun li kutime donadis al mi. Ĉar li skrapis per tranĉilo ĉion, kion li kredis ronĝata de musoj, kaj li diris al mi:
^{-Cómete eso, que el ratón cosa limpia es.}	«Jen, manĝu tion; musoj estas puraj bestoj.»
^{Y así, aquel día, añadiendo la ración del trabajo de mis manos, o de mis uñas por mejor decir, acabamos de comer, aunque yo nunca empezaba.}	Kaj tiel, tiun tagon, adiciante la rezulton de la laboro de miaj manoj aŭ, se bone dirite, de miaj ungoj, ni finis manĝi, kvankam mi neniam ekmanĝis.
^{Y luego me vino otro sobresalto, que fue verle andar solícito quitando clavos de las paredes y buscando tablillas, con las cuales clavó y cerró todos los agujeros de la vieja arca.}	Kaj mi baldaŭ poste eksaltis de timo denove ĉar mi vidis, ke li diligente eltiradis najlojn el la muroj kaj serĉis tabuletojn, per kiuj li najlis kaj ŝtopis ĉiujn truojn de la malnova kofro.
^{«¡Oh Señor mío -dije yo entonces-, a cuánta miseria y fortuna y desastres estamos puestos los nacidos, y cuán poco duran los placeres de esta nuestra trabajosa vida! Heme aquí, que pensaba con este pobre y triste remedio remediar y pasar mi lacería, y estaba ya cuanto que alegre y de buena ventura. Mas no quiso mi desdicha, despertando a este lacerado de mi amo y poniéndole más diligencia de la que él de suyo se tenía (pues los míseros por la mayor parte nunca de aquélla carecen), agora, cerrando los agujeros del arca, cerrase la puerta a mi consuelo y la abriese a mis trabajos».}	«Ho ve, mia Sinjoro», mi tiam diris, «al kiom da mizero kaj soboj kaj katastrofoj estas elmetataj ĉiuj naskiĝintaj homoj, kaj kiel malmulte daŭras la plezuroj en ĉi tiu nia peniga vivo! Jen mi, kiu kredis ke per tiu povra kaj humila rimedo mi povos rimedi kaj elporti mian mizeron, kaj mi estis iomete gaja kaj feliĉa. Sed mia malbonŝanco, ne volante tion, vekis mian mizeran mastron kaj inspiris en lin pli da diligenton ol li jam nature havis (ĉar ĝi normale neniam mankas ĉe la avaruloj) por ke li nun, ŝtopante la truojn de la kofro, fermu la pordon al mia konsolo kaj malfermu ĝin al miaj suferoj.»
^{Así lamentaba yo, en tanto que mi solícito carpintero, con muchos clavos y tablillas, dio fin a sus obras, diciendo:}	Tiel mi plendis dum mia diligenta lignaĵisto finadis sian laboron uzante multajn najlojn kaj tabuletojn, kaj dirante:
^{-Agora, donos traidores ratones, conviéneos mudar propósito, que en esta casa mala medra tenéis.}	«Nun do, perfidaj musaj moŝtoj, estos pli bone por vi ŝanĝi viajn planojn, ĉar vi ne prosperos ĉe ĉi tiu domo.»
^{De que salió de su casa, voy a ver la obra, y hallé que no dejó en la triste y vieja arca agujero ni aun por donde le pudiese entrar un mosquito. Abro con mi desaprovechada llave, sin esperanza de sacar provecho, y vi los dos o tres panes comenzados, los que mi amo creyó ser ratonados, y de ellos todavía saqué alguna lacería, tocándolos muy ligeramente, a uso de esgrimidor diestro. Como la necesidad sea tan gran maestra, viéndome con tanta siempre, noche y día estaba pensando la manera que tendría en sustentar el vivir. Y pienso, para hallar estos negros remedios, que me era luz la hambre, pues dicen que el ingenio con ella se avisa, y al contrario con la hartura, y así era por cierto en mí.}	Post ol li foriris el la domo, mi iris vidi la laboraĵon kaj konstatis, ke li ne lasis en la malnova kofraĉo eĉ unu truon tra kiu kulo povus eniri. Mi malfermis ĝin per mia senutila ŝlosilo, neesperante ian profiton, kaj mi vidis la du tri ronĝitajn panbulojn, tiujn kiujn mia mastro kredis ronĝitaj de la musoj, kaj mi, malgraŭ ĉio, prenis el ili iujn mizerajn pecojn, rompante ilin tre subtile, kiel sperta skermisto. Pro tio ke la neceso estas bonega majstro, kaj mi konstante suferadis ĝin, mi pensadis dum la tuta tago kaj nokto la manieron vivteni min. Kaj mi opinias ke malsato lumigis min por trovi tiajn fiajn rimedojn, ĉar oni diras ke malsato donas spriton kaj satiĝo forigas ĝin, kaj certe tiel okazis ĉe mi.

Laĉjo de Tormes, 2-a ĉapitro, 2

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Sat, 06 Dec 2008 20:01:12 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

^{Pues estando una noche desvelado en este pensamiento, pensando cómo me podría valer y aprovecharme del arcaz, sentí que mi amo dormía, porque lo mostraba con roncar y en unos resoplidos grandes que daba cuando estaba durmiendo. Levantéme muy quedito, y, habiendo en el día pensado lo que había de hacer y dejado un cuchillo viejo que por allí andaba en parte do le hallase, voyme al triste arcaz, y, por do había mirado tener menos defensa, le acometí con el cuchillo, que a manera de barreno de él usé. Y como la antiquísima arca, por ser de tantos años, la hallase sin fuerza y corazón, antes muy blanda y carcomida, luego se me rindió y consintió en su costado, por mi remedio, un buen agujero. Esto hecho, abro muy paso la llagada arca, y, al tiento, del pan que hallé partido, hice según de yuso está escrito. Y con aquello algún tanto consolado, tornando a cerrar, me volví a mis pajas, en las cuales reposé y dormí un poco, lo cual yo hacía mal, y echábalo al no comer. Y así sería, porque cierto, en aquel tiempo, no me debían de quitar el sueño los cuidados del rey de Francia.}	^{Estante do sendorma unu nokton, pensante kiel mi povus helpi min kaj profiti el la kofro, mi perceptis ke mia mastro dormas, ĉar li tion montradis per ronkoj kaj laŭtaj snufoj kiujn li faradis kiam li dormas. Mi ellitiĝis tre silente kaj ĉar la pasintan tagon mi elpensis kion mi devos fari, kaj mi lasis malnovan tranĉilon kiu estis en la domo, kie mi povos trovi ĝin, mi iris ĝis la kofraĉo kaj, uzante la tranĉilon kiel borilo, mi atakis ĝin en la parto kie ĝi ŝajnis al mi malplej bone defendita. Kaj ĉar la antikvega kofro, kiu havis multajn jarojn, ne havis eltenemon aŭ kuraĝon sed estis mola kaj vermotruita, ĝi baldaŭ kapitulaciis kaj permesis ke mi boru grandetan truon tra ĝia flanko per mia rimedo. Tion farinte, mi malfermis tre silentete la vunditan kofron, kaj palpe mi faris el la jam partita pano farindaĵon kiel la supremenciitan. Kaj iom konsolita per tio mi reiris al mia pajla matraco, sur kiu mi ripozis kaj iom dormis. Mi malbone dormadis, kaj mi atribuis tion al tio, ke mi ne sufiĉe manĝadis. Tio ja estis la kaŭzo, verŝajne, ĉar en tiu tempo la mondproblemoj ne tenis min sendorma.}
^{Otro día fue por el señor mi amo visto el daño, así del pan como del agujero que yo había hecho, y comenzó a dar a los diablos los ratones y decir:}	^{La sekvantan tagon mia mastro vidis la damaĝon farita de mi, kaj en la kofro kaj en la pano, kaj li komencis sendi al la diablo la musojn, kaj diris:}
^{-¿Qué diremos a esto? ¡Nunca haber sentido ratones en esta casa, sino agora!}	^{«Kiel interpreti tion? Mi neniam perceptis musojn en ĉi tiu domo ĝis nun!»}
^{Y sin duda debía de decir verdad, porque, si casa había de haber en el reino justamente de ellos privilegiada, aquélla de razón había de ser, porque no suelen morar donde no hay qué comer. Torna a buscar clavos por la casa y por las paredes, y tablillas a atapárselos. Venida la noche y su reposo, luego yo era puesto en pie con mi aparejo y, cuantos él tapaba de día, destapaba yo de noche.}	^{Kaj li sendube verdiris. Ĉar se iu ajn domo en la lando povus havi la rajton esti libera de musoj, tiu domon logike devus esti la nia, pro tio, ke la musoj ne kutimas loĝi tie kie ne estas nutraĵo. Li denove serĉadis tabuletojn tra la domo kaj najlojn en la muroj kaj ŝtopis la truojn. Kiam estis nokte kaj silente, mi tuj ellitiĝis kun miaj iloj kaj mi malŝtopadis nokte ĉion, kion li ŝtopadis tage.}
^{En tal manera fue y tal prisa nos dimos, que sin duda por esto se debió decir: «donde una puerta se cierra, otra se abre». Finalmente, parecíamos tener a destajo la tela de Penélope, pues, cuanto él tejía de día rompía yo de noche. Ca en pocos días y noches pusimos la pobre despensa de tal forma que, quien quisiera propiamente de ella hablar, más corazas viejas de otro tiempo, que no arcaz, la llamara, según la clavazón y tachuelas sobre sí tenía.}	^{Tio iris tiele, kaj ni tiel laboradis, ke sendube oni povus apliki al ni la proverbon «kiam unu pordo fermiĝas, alia pordo malfermiĝas». Resume, ŝajnis kvazaŭ ni ambaŭ kunlaboradis en la tapiŝo de Penelopa, ĉar tion kion li teksis tage mi malteksis nokte. Post kelkaj tagoj kaj noktoj ni tiele detruis la kompatindan provizujon ke ĝi pli propre devus esti priskribita kiel amaso da antikvaj kirasoj, se konsideri la najlaron kaj la najletojn per kiuj ĝi estis kovrata.}
^{De que vio no aprovecharle nada su remedio, dijo:}	^{Vidinte ke lia rimedo nenial taŭgas, li diris:}
^{-Este arcaz está tan maltratado y es de madera tan vieja y flaca, que no habrá ratón a quien se defienda. Y va ya tal que, si andamos más con él, nos dejará sin guarda. Y aun lo peor, que, aunque hace poca, todavía hará falta faltando, y me pondrá en costa de tres o cuatro reales. El mejor remedio que hallo, pues el de hasta aquí no aprovecha: armaré por de dentro a estos ratones malditos.}	^{«Ĉi tiu kofro estas tiele plumpa, kaj ĝia ligno estas tiel malnova kaj febla, ke ĝi rezistos al neniu muso. Kaj ĝi iras tiele, ke se ni ne plu riparos ĝin, ĝi lasos nin senprotektajn. Kaj, eĉ malpli bone, kvankam ĝi malmulte protektas, se ni ne havus ĝin ni bezonus alian, pro kio mi devus elspezi tri kvar realojn. Mi vidas ke mian rimedon ne taŭgas, do, la plej bona plano, laŭ mi, estas enmeti ene de la kofro kaptilon por tiuj malbenitaj musoj.»}
^{Luego buscó prestada una ratonera, y con cortezas de queso que a los vecinos pedía, contino el gato estaba armado dentro del arca. Lo cual era para mí singular aŭilio, porque, puesto caso que yo no había menester muchas salsas para comer, todavía me holgaba con las cortezas del queso que de la ratonera sacaba, y sin esto no perdonaba el ratonar del bodigo.}	^{Li tuj prunteprenis muskaptilon kaj ĝi estis ĉiam preta ene de la kofro, logata per fromaĝkrustoj kiujn la pastro petis de la najbaroj. Kaj tio estis eminente konvena por mi, ĉar kvankam mi ne bezonis ian garnaĵon por veki mian apetiton, mi tamen ĝuis la fromaĝkrustojn kiujn mi eltiris el la muskaptilo, ne forgesante ronĝi la oferpanon.}
^{Como hallase el pan ratonado y el queso comido y no cayese el ratón que lo comía, dábase al diablo, preguntaba a los vecinos qué podría ser comer el queso y sacarlo de la ratonera y no caer ni quedar dentro el ratón, y hallar caída la trampilla del gato.}	^{Kiam li vidis ke la pano estas ronĝita kaj la fromaĝo formanĝita, sen ke la manĝanta muso falas en la kaptilon, li donis sin al la diablo kaj demandis de la najbaroj kiel povas esti, ke la muso formanĝas la fromaĝon kaj eltiras ĝin el la kaptilo sen esti kaptita ene, kaj ke li trovis ke la klappordo de la kaptilo falis.}
^{Acordaron los vecinos no ser el ratón el que este daño hacía, porque no fuera menos de haber caído alguna vez. Díjole un vecino:}	^{La najbaroj opiniis ke la damaĝo ne estis farita de muso, ĉar ĝi devintus esti kaptita almenaŭ unufoje. Iu najbaro diris al li:}
^{-En vuestra casa yo me acuerdo que solía andar una culebra, y ésta debe de ser sin duda. Y lleva razón, que como es larga, tiene lugar de tomar el cebo, y, aunque la coja la trampilla encima, como no entre toda dentro, tórnase a salir.}	^{«Mi memoras ke en via domo estis serpento, kaj sendube jen ĝi. Kaj tio sajnas logike, ĉar pro tio, ke la serpento estas longa, ĝi povas preni la logaĵon kaj foriri, eĉ se la klappordo de la kaptilo falas sur ĝin, ĉar ĝi ne tute eniras.»}
^{Cuadró a todos lo que aquél dijo y alteró mucho a mi amo, y dende en adelante no dormía tan a sueño suelto, que cualquier gusano de la madera que de noche sonase, pensaba ser la culebra que le roía el arca. Luego era puesto en pie, y con un garrote que a la cabecera, desde que aquello le dijeron, ponía, daba en la pecadora del arca grandes garrotazos, pensando espantar la culebra. A los vecinos despertaba con el estruendo que hacía, y a mí no me dejaba dormir. Íbase a mis pajas y trastornábalas, y a mí con ellas, pensando que se iba para mí y se envolvía en mis pajas o en mi sayo; porque le decían que de noche acaecía a estos animales, buscando calor, irse a las cunas donde están criaturas, y aún mordellas y hacerles peligrar.}	^{Ĉiuj samopiniis kun ĉi tiu, kaj tio multe ekscitis mian mastron, kiu de tiam ne tiel profunde dormadis. Car kiam iu ajn lignovermo sonis nokte, li prenis ĝin por la serpento kiu ronĝadis lian kofron. Li tuj ellitiĝis kaj, svingante bastonon kiun li havis apud la litkapo de kiam ili tion diris al li, li furioze batadis la kompatindan kofron, esperante forpeli la serpenton. Li vekadis la najbarojn per la bruego kiun li faris, kaj li ne lasis min dormi. Li venadis al miaj pajloj kaj li priserĉadis ilin, ĝenante min, ĉar li pensis ke la serpento venis al mi kaj varmiĝis sin per la pajloj aŭ per mia vesto. Ĉar oni diris al li ke tiuj bestoj serĉadis la varmon kaj ke foje okazas ke ili iras en la lulilojn de infanoj kaj ili eĉ mordas kaj endanĝerigas ilin.}
^{Yo las más veces hacía del dormido, y en la mañana, decíame él:}	^{Mi plej ofte ŝajnigis min dormanta, kaj li matene diris al mi:}
^{-¿Esta noche, mozo, no sentiste nada? Pues tras la culebra anduve, y aun pienso se ha de ir para ti a la cama, que son muy frías y buscan calor.}	^{«¿Ĉu vi nenion aŭdis ĉi nokte, knabo? Mi ĉasadis la serpenton, kaj mi fakte pensas ke ĝi iros en vian liton, ĉar ili estas malvarmaj bestoj kiuj serĉas la varmon.»}
^{-¡Plega a Dios que no me muerda -decía yo-, que harto miedo le tengo!}	^{«Dio volu ke ĝi ne mordu min», mi diris. «Mi multe timas ĝin.»}
^{De esta manera andaba tan elevado y levantado del sueño, que, mi fe, la culebra (o culebro por mejor decir) no osaba roer de noche ni levantarse al arca; mas de día, mientras estaba en la iglesia o por el lugar, hacía mis saltos. Los cuales daños viendo él, y el poco remedio que les podía poner, andaba de noche, como digo, hecho trasgo.}	^{Pro tio, li estis tiel sendorma kaj vigla ke, ververe, la serpento aŭ la knabo-serpento, se bone dirite, ne kuraĝis ronĝi aŭ alproksimiĝi al la kofro nokte; sed tage, kiam li estis en la preĝejo aŭ ie en la vilaĝo, mi faris miajn rabojn. Li, vidante la damaĝojn kaj ke li ne kapablis eviti ilin, vagadis ien tien la tutan nokton, kvazaŭ koboldo.}
^{Yo hube miedo que con aquellas diligencias no me topase con la llave, que debajo de las pajas tenía, y parecióme lo más seguro metella de noche en la boca, porque ya, desde que viví con el ciego, la tenía tan hecha bolsa que me acaeció tener en ella doce o quince maravedís, todo en medias blancas, sin que me estorbase el comer, porque de otra manera no era señor de una blanca que el maldito ciego no cayese con ella, no dejando costura ni remiendo que no me buscaba muy a menudo.}	^{Mi timis ke li, per siaj serĉadoj, trovu la ŝlosilon, kiun mi kaŝis sub la pajloj, kaj mi konsideris ke la plej sekura loko por ĝi dum la nokto estas mia buŝo. Car mi kutimiĝis uzi ĝin kiel poŝo en la tempo kiam mi estis kun la blindulo, kaj iafoje mi havis en la buŝo dek du aŭ dek kvin maravedojn en duonblankaj moneroj, kaj mi eĉ kapablis manĝi samtempe. Ĉar alimaniere mi ne povis gardi unu blankaon sen ke la damnita blindulo trovu ĝin, ĉar li tre ofte priserĉadis min ĝis la lasta kudraĵoj kaj flikaĵoj.}
^{Pues, así como digo, metía cada noche la llave en la boca y dormía sin recelo que el brujo de mi amo cayese con ella; mas cuando la desdicha ha de venir, por demás es diligencia. Quisieron mis hados, o por mejor decir mis pecados, que, una noche que estaba durmiendo, la llave se me puso en la boca, que abierta debía tener, de tal manera y postura que el aire y resoplo, que yo durmiendo echaba, salía por lo hueco de la llave, que de cañuto era, y silbaba, según mi desastre quiso, muy recio, de tal manera que el sobresaltado de mi amo lo oyó, y creyó sin duda ser el silbo de la culebra, y cierto lo debía parecer.}	^{Kiel dirite do, mi metis la ŝlosilon en mian buŝon ĉiunokte kaj dormis ne timante ke mia sorĉista mastro trovu ĝin; sed antaŭzorgo ne taŭgas se misfortuno estas fatala. Mia sorto, aŭ se pli bone dirite, miaj pekoj, kaŭzis ke iu nokto, dum mi dormis, verŝajne kun la buŝo malfermata, la ŝlosilo tiel metis sin en la buŝo ke la aero kaj spiro kiun mi dormante blovis eliris tra la tubo de la ŝlosilo, kiu estis cilindra, kaj ĝi fajfadis tre laŭte, malfeliĉe por mi, tiel ke mia ekscitiĝita mastro aŭdis ĝin kaj certe pensis ke ĝi estas la fajfo de la serpento, kion ĝi sendube sajnis.}
^{Levantóse muy paso con su garrote en la mano, y, al tiento y sonido de la culebra, se llegó a mí con mucha quietud, por no ser sentido de la culebra. Y, como cerca se vio, pensó que allí en las pajas, do yo estaba echado, al calor mío se había venido. Levantando bien el palo, pensando tenerla debajo y darle tal garrotazo que la matase, con toda su fuerza me descargó en la cabeza un tan gran golpe que sin ningún sentido y muy mal descalabrado me dejó.}	^{Li ellitiĝis tre silente kun la bastono en la mano, kaj, blindepalpe kaj sekvante la sonon de la serpento, li alvenis al mi tre senbrue por ne esti aŭdata de la serpento. Kaj vidante ke li estas apud mi, li pensis ke la serpento venis en la pajlojn sur kiuj mi dormis, por varmigi sin. Li ege svingis la bastonon kredante ke la serpento estis antaŭ li kaj, por mortigi ĝin per forta bastonbato, li ellasis tian fortan frapon en mian kapon, ke li lasis min senkonscian kaj ege kapvunditan.}
^{Como sintió que me había dado, según yo debía hacer gran sentimiento con el fiero golpe, contaba él que se había llegado a mí y, dándome grandes voces, llamándome, procuró recordarme. Mas, como me tocase con las manos, tentó la mucha sangre que se me iba, y conoció el daño que me había hecho. Y con mucha prisa fue a buscar lumbre y, llegando con ella, hallóme quejando, todavía con mi llave en la boca, que nunca la desamparé, la mitad fuera, bien de aquella manera que debía estar al tiempo que silbaba con ella.}	^{Konstatante ke li frapis min, per la laŭta ĝemoj kiujn mi verŝajne eligis kaŭze de la terura bato, li pensis ke la serpento atakis min kaj li provis veki min per laŭtaj krioj. Sed tuŝante min per la manoj li palpis la multan sangon kiun mi verŝis kaj li komprenis ke li vundis min. Li kun granda hasto iris serĉi lumilon kaj, post ol reveni kun ĝi, li vidis min, kiu ĝemadis kaj havis ankoraŭ la ŝlosilon en la buŝo, ĉar mi neniam delasis ĝin, kaj ĝi estis duone ekstere, ĝuste tiel, kiel ĝi verŝajne estis dum mi fajfadis per ĝi.}
^{Espantado el matador de culebras qué podría ser aquella llave, miróla sacándomela del todo de la boca, y vio lo que era, porque en las guardas nada de la suya diferenciaba. Fue luego a proballa, y con ella probó el maleficio. Debió de decir el cruel cazador: «El ratón y culebra que me daban guerra y me comían mi hacienda he hallado».}	^{La serpentĉasisto, mirante je la ŝlosilo, eltiris ĝin el mia buŝo, inspektis ĝin kaj ekkomprenis kion ĝi estas, pro tio, ke ĝiaj dentoj estis tute identaj al tiuj de lia ŝlosilo. Li tuj iris provi la ŝlosilon, kaj per ĝi li pruvis la delikton. La kruela ĉasisto verŝajne diris:} ^{«Mi jam trovis la muson kaj la serpenton kiuj bataladis min kaj manĝadis mian havojn».}
^{De lo que sucedió en aquellos tres días siguientes ninguna fe daré, porque los tuve en el vientre de la ballena, mas, de cómo esto que he contado oí, después que en mí torné, decir a mi amo, el cual a cuantos allí venían lo contaba por extenso.}	^{Mi ne povas atesti pri tio kio okazis en la tri sekvantaj tagoj, ĉar mi ilin pasis en la ventro de la baleno. Mi nur povas ripeti tion kion, post ol mi rekonsciiĝi, mi aŭdis al mia mastro, kiu detale rakontadis ĝin al ĉiuj kiuj vizitis lin.}
^{A cabo de tres días yo torné en mi sentido, y vime echado en mis pajas, la cabeza toda emplastada y llena de aceites y ungüentos, y, espantado, dije:}	^{Post tri tagoj mi reakiris la konscion kaj mi trovis min kuŝanta sur miaj pajloj, kun la kapo tute bandaĝita kaj kovrita de oleoj kaj ungventoj, kaj mi, ŝokita, diris:}
^{-¿Qué es esto?}	^{«Kio okazis?»}
^{Respondióme el cruel sacerdote:}	^{La kruela pastro respondis al mi:}
^{-A fe que los ratones y culebras que me destruían ya los he cazado.}	^{«Ververe mi ĉasis la musojn kaj la serpentojn kiuj ruinigadis min».}
^{Y miré por mí, y vime tan maltratado que luego sospeché mi mal.}	^{Kaj mi regardis min kaj, vidante min tiele damaĝita, mi tuj suspektis mian misfortunon.}
^{A esta hora entró una vieja que ensalmaba, y los vecinos. Y comiénzanme a quitar trapos de la cabeza y curar el garrotazo. Y, como me hallaron vuelto en mi sentido, holgáronse mucho y dijeron:}	^{Tiam alvenis maljuna kuracantino kaj la najbaroj. Kaj ili komencis malbandaĝi mian kapon kaj kuraci la bastonfrapon. Kaj ili multe ĝojis vidi ke mi reakiris la konscion, kaj ili diris:}
^{-Pues ha tornado en su acuerdo, placerá a Dios no será nada.}	^{«Li rekonsciiĝis; tio ne gravas do, dank’al Dio».}
^{Ahí tornaron de nuevo a contar mis cuitas y a reírlas, y yo, pecador, a llorarlas. Con todo esto, diéronme de comer, que estaba transido de hambre, y apenas me pudieron demediar. Y así, de poco en poco, a los quince días me levanté y estuve sin peligro (mas no sin hambre) y medio sano.}	^{Tiam ili denove ekrakontis miajn suferojn, priridante ilin dum mi ilin priploradis. Tamen do, ili donis manĝon al mi; mi estis konsumita de malsato kaj ili apenaŭ povis duonsatigi min. Kaj tial, iom post iom, post dek kvin tagoj mi ellitiĝis kaj estis ekster danĝero (kvankam ne ekster malsato) kaj duonsana.}
^{Luego otro día que fui levantado, el señor mi amo me tomó por la mano y sacóme la puerta fuera y, puesto en la calle, díjome:}	^{La sekvantan tagon post ol mi ellitiĝis, mia mastra moŝto prenis min je la mano kaj irigis min ekster la pordon, kaj kiam mi estis en la strato li diris al mi:}
^{-Lázaro, de hoy más eres tuyo y no mío. Busca amo y vete con Dios, que yo no quiero en mi compañía tan diligente servidor. No es posible sino que hayas sido mozo de ciego.}	^{«Lazaro, de hodiaŭ vi estas libera. Serĉu mastron kaj Dio akompanu vin, ĉar mi ne volas havi tian diliĝentan serviston ĉe mi. Certe montriĝas ke vi estis blindulgvidanta knabo».}
^{Y santiguándose de mí, como si yo estuviera endemoniado, tórnase a meter en casa y cierra su puerta.}	^{Kaj krucosignante al si kvazaŭ mi estas demonhavanto, li reeniris en sian domon kaj fermis la pordon.}

Laĉjo de Tormes, 1-a ĉapitro, 1

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Tue, 14 Oct 2008 09:45:36 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

^{La vida de Lazarillo de Tormes, y de sus fortunas y aduersidades}	^{La vivo de Laĉjo de Tormes}

^{Tratado primero}	^{Unua ĉapitro}
^{Cuenta Lázaro su vida y cúyo hijo fue}	^{Lazaro ekrakontas sian vivon kaj kies filo li estas}

^{Pues sepa Vuestra Merced, ante todas cosas, que a mí llaman Lázaro de Tormes, hijo de Tomé González y de Antona Pérez, naturales de Tejares, aldea de Salamanca. Mi nacimiento fue dentro del río Tormes, por la cual causa tomé el sobrenombre; y fue de esta manera: mi padre, que Dios perdone, tenía cargo de proveer una molienda de una aceña que está ribera de aquel río, en la cual fue molinero más de quince años; y, estando mi madre una noche en la aceña, preñada de mí, tomóle el parto y parióme allí. De manera que con verdad me puedo decir nacido en el río.}	^{Sciu, do, via moŝto, antaŭ ĉio, ke oni nomas min Lazaro de Tormes, filo de Thome Gonçales kaj Antona Perez, naskiĝintaj en Tejares, kiu estas vilaĝo en Salamanka. Mia naskiĝo okazis ene de la rivero Tormes, kaj el tio mi akiris mian alinomon, kaj jen kiel tio okazis. Mia patro, kiun Dio pardonu, havis la postenon mastrumi akvomuelejon apud tiu rivero, kie li estis muelisto dum pli ol dek kvin jaroj. Kaj unu nokton kiam mia patrino estis ĉe la akvomuelejo, graveda je mi, ŝi ekakuŝis kaj naskis min tie. Tiel do mi vere povas diri ke mi naskiĝis en la rivero.}
^{Pues siendo yo niño de ocho años, achacaron a mi padre ciertas sangrías mal hechas en los costales de los que allí a moler venían, por lo cual fue preso, y confesó y no negó, y padeció persecución por justicia. Espero en Dios que está en la gloria, pues el Evangelio los llama bienaventurados. En este tiempo se hizo cierta armada contra moros, entre los cuales fue mi padre (que a la sazón estaba desterrado por el desastre ya dicho), con cargo de acemilero de un caballero que allá fue. Y con su señor, como leal criado, feneció su vida.}	^{Kiam mi estis okjara infano oni imputis al mia patro kelkajn misfaritajn drenaĵojn el la sakoj de tiuj kiuj iris tien mueligi; kaŭze de tio li estis arestita kaj li konfesis kaj ne neis, kaj li estis persekutita pro justeco. Mi esperas, je Dio, ke li estas en gloro, ĉar la evangelio diras, ke tiaj homoj estas feliĉaj. En tiu tempo oni sendis armeon kontraŭ la maŭroj, kun kiu mia patro, kiu tiutempe estis ekzilata pro la antaŭdirita katastrofo, iris kiel mulisto de iu kavaliro kiu iris tien. Kaj li perdis la vivon apud sia sinjoro, kiel bona servisto.}
^{Mi viuda madre, como sin marido y sin abrigo se viese, determinó arrimarse a los buenos por ser uno de ellos, y vínose a vivir a la ciudad y alquiló una casilla y metióse a guisar de comer a ciertos estudiantes, y lavaba la ropa a ciertos mozos de caballos del comendador de la Magdalena, de manera que fue frecuentando las caballerizas.}	^{Mia vidviniĝinta patrino vidis ke ŝi estas sen edzo kaj sen protekto kaj decidis havi bonajn najbarojn por havi bonajn tagojn, kaj ŝi transloĝiĝis al la urbo kaj luprenis dometon kaj okupiĝis sin kiel kuiristino por iuj studentoj kaj kiel lavistino por iuj grumoj de la Komandoro de Magdalena. Tiel do, ŝi ekfrekventis la ĉevalstalojn.}
^{Ella y un hombre moreno de aquellos que las bestias curaban vinieron en conocimiento. Éste algunas veces se venía a nuestra casa y se iba a la mañana. Otras veces, de día llegaba a la puerta en achaque de comprar huevos, y entrábase en casa. Yo, al principio de su entrada, pesábame con él y habíale miedo, viendo el color y mal gesto que tenía; mas, de que vi que con su venida mejoraba el comer, fuile queriendo bien, porque siempre traía pan, pedazos de carne y en el invierno leños a que nos calentábamos.}	^{Ŝi konatiĝis kun nigra viro, unu el tiuj kiuj zorgadis la bestojn. Tiu homo venadis kelkfoje en nian domon kaj restis tie ĝis la mateno. Alifoje li venis al la pordo dum la tago kun la preteksto aĉeti ovojn kaj li eniris hejmen. Kiam li komencis viziti nin, mi bedaŭris lian ĉeeston kaj timis lin; sed, kiam mi konstatis, ke la manĝo pliboniĝis per lia veno, mi ekamis lin, ĉar li ĉiam enportis panon, pecojn da viando kaj, dum la vintro, brullignon per kiu ni varmiĝis.}
^{De manera que, continuando la posada y conversación, mi madre vino a darme un negrito muy bonito, el cual yo brincaba y ayudaba a calentar. Y acuérdome que, estando el negro de mi padrastro trebejando con el mozuelo, como el niño vía a mi madre y a mí blancos y a él no, huía de él, con miedo, para mi madre, y, señalando con el dedo, decía:}	^{Tiel do, ke la vizitoj kaj la rilatoj daŭriĝis, mia patrino donis al mi belegan nigruleton, kiun mi lulis, kaj mi helpis varmigi lin. Kaj mi memoras ke, kiam mia nigra duonpatro ludadis kun la etulo, kaj la infano vidis ke mia patrino kaj mi estas blankaj kaj li ne, li ekfuĝis el li al mia patrino kaj, montrante per la fingro, diris:}
^{-¡Madre, coco!}	^{«Panjo, fantomo!»}
^{Respondió él riendo:}	^{Li ridante respondis:}
^-¡Hideputa!	^{«Putinido!»}
^{Yo, aunque bien mochacho, noté aquella palabra de mi hermanico, y dije entre mí: «¡Cuántos debe de haber en el mundo que huyen de otros porque no se ven a sí mismos!».}	^{Kvankam mi estis tre juna knabo, mi rimarkis tiujn vortojn de mia frateto kaj diris en mi: «Kiom da homoj estas en la mondo, verŝajne, kiuj fuĝas el aliaj ĉar ili ne sin mem vidas!»}
^{Quiso nuestra fortuna que la conversación del Zaide, que así se llamaba, llegó a oídos del mayordomo, y, hecha pesquisa, hallóse que la mitad por medio de la cebada, que para las bestias le daban, hurtaba, y salvados, leña, almohazas, mandiles, y las mantas y sábanas de los caballos hacía perdidas; y, cuando otra cosa no tenía, las bestias desherraba, y con todo esto acudía a mi madre para criar a mi hermanico. No nos maravillemos de un clérigo ni fraile, porque el uno hurta de los pobres y el otro de casa para sus devotas y para ayuda de otro tanto, cuando a un pobre esclavo el amor le animaba a esto.}	^{Nia sorto volis ke la rilatoj de Said (tiel li nomiĝis) trafis la orelojn de la ĉefservisto kaj, post esploro, oni malkovris ke li ŝteladis la duonon de la hordeo kiun oni donis al li por la bestoj, krom branon, brullignon, striglilojn, lavĉifonojn; kaj li malaperigis la ĉevalplejdojn kaj tukojn; kaj, kiam li ne trovis alian predon, li eltiris la ferŝuojn el la bestoj, kaj uzis ĉion por helpi mian patrinon varti mian frateton. Ni ne miru ke pastro aŭ monaĥo ŝtelas, la unua el la almozoj kaj ĉi lasta el la monaĥejo, por iliaj piaj admirantinoj kaj por helpi ilin ĉe similaj situacioj, se konsideri ke amo instigis mizeran sklavon fari tion.}
^{Y probósele cuanto digo, y aún más; porque a mí con amenazas me preguntaban, y, como niño, respondía y descubría cuanto sabía con miedo: hasta ciertas herraduras que por mandado de mi madre a un herrero vendí.}	^{Kaj oni pruvis ĉion kion mi ĵus rakontis, eĉ pli. Ĉar ili minace pridemandis min, kaj, ĉar mi estis knabo, mi, de timo, respondis kaj rivelis ĉion kion mi sciis, eĉ pri iuj ferŝuoj kiujn mi vendis al forĝisto komisie de mia patrino.}
^{Al triste de mi padrastro azotaron y pringaron, y a mi madre pusieron pena por justicia, sobre el acostumbrado centenario, que en casa del sobredicho comendador no entrase ni al lastimado Zaide en la suya acogiese.}	^{Mia malfeliĉa duonpatro estis skurĝita kaj ŝmirita per brulanta lardo, kaj mia patrino estis kondamnita, krom je la kutimaj cent vipobatoj, je tio, ke ŝi ne eniru en la domon de la antaŭnomata Komandoro, kaj je tio, ke ŝi ne akceptu la vunditan Zaiden ĉe la sia.}
^{Por no echar la soga tras el caldero, la triste se esforzó y cumplió la sentencia. Y, por evitar peligro y quitarse de malas lenguas, se fue a servir a los que al presente vivían en el mesón de la Solana; y allí, padeciendo mil importunidades, se acabó de criar mi hermanico hasta que supo andar, y a mí hasta ser buen mozuelo, que iba a los huéspedes por vino y candelas y por lo demás que me mandaban.}	^{Por ne forĵeti la eron post perdi la aron, la malfeliĉulino pene obeis la kondamnon. Kaj por eviti la danĝeron kaj klaĉojn, ŝi iris servi tiujn kiuj tiam loĝis ĉe la gastejo de La Solana. Kaj tie, soferante milon da ĝenoj, mia frateto kreskis ĝis li lernis paŝi, kaj mi ĝis mi fariĝis granda knabo, kaj mi iradis peti de la gastejestroj vinon kaj kandelojn kaj aliajn aferojn kiujn la gastojn mendis.}
^{En este tiempo vino a posar al mesón un ciego, el cual, pareciéndole que yo sería para adestrarle, me pidió a mi madre, y ella me encomendó a él, diciéndole cómo era hijo de un buen hombre, el cual, por ensalzar la fe, había muerto en la de los Gelves, y que ella confiaba en Dios no saldría peor hombre que mi padre, y que le rogaba me tratase bien y mirase por mí, pues era huérfano. Él respondió que así lo haría y que me recibía, no por mozo, sino por hijo. Y así le comencé a servir y adestrar a mi nuevo y viejo amo.}	^{Tiutempe ekloĝis ĉe la gastejo iu blindulo kiu opiniis ke mi estos taŭga por gvidi lin kaj petis de mia patrino ke ŝi donu min al li; kaj ŝi rekomendis min al li, dirante ke mi estas filo de bona viro kiu mortis en la batalo de pro la gloro de la religio, kaj ke ŝi fidis je Dio ke mi ne estos malpli bona homo ol mia patro; kaj ŝi petegis de li ke li bone traktu min kaj zorgu pri mi, ĉar mi estas senpatra. Li respondis ke li tiel faros kaj ke mi ne estos por li servisto sed filo. Kaj tiel mi komencis servi kaj gvidi mian novan, kvankam maljunan mastron.}
^{Como estuvimos en Salamanca algunos días, pareciéndole a mi amo que no era la ganancia a su contento, determinó irse de allí; y cuando nos hubimos de partir, yo fui a ver a mi madre, y, ambos llorando, me dio su bendición y dijo:}	^{Post ol loĝi kelkajn tagojn en Salamanka, la profitoj ne plaĉis al mia mastro kaj li decidis foriri el tie; kaj, kiam ni estis forirontaj, mi iris vidi mian patrinon kaj, dum ni ambaŭ ploradis, ŝi benis min kaj diris:}
^{-Hijo, ya sé que no te veré más. Procura de ser bueno, y Dios te guíe. Criado te he y con buen amo te he puesto; válete por ti.}	^{«Filo, mi scias ke mi neniam revidos vin. Klopodu esti bona, kaj Dio gvidu vin. Mi vartis vin kaj mi donis bonan mastron al vi; vi nun helpu vin mem.»}
^{Y así me fui para mi amo, que esperándome estaba.}	^{Kaj post tio mi iris al mia mastro, kiu estis atendanta min.}
^{Salimos de Salamanca, y, llegando a la puente, está a la entrada de ella un animal de piedra, que casi tiene forma de toro, y el ciego mandóme que llegase cerca del animal, y, allí puesto, me dijo:}	^{Ni eliris el Salamanka kaj, kie oni alvenas al la ponto, ĉe ties enirejo staras ŝtona besto, preskaŭ virbovforma, kaj la blindulo ordonis al mi ke mi alproksimiĝu al la besto kaj, kiam mi estis tie, li diris:}
^{-Lázaro, llega el oído a este toro y oirás gran ruido dentro de él.}	^{«Lazaro, alproksimigu vian orelon al tiu virbovo kaj vi aŭdos grandan bruon ene de ĝi.»}
^{Yo simplemente llegué, creyendo ser así. Y como sintió que tenía la cabeza par de la piedra, afirmó recio la mano y diome una gran calabazada en el diablo del toro, que más de tres días me duró el dolor de la cornada, y díjome:}	^{Mi naive alproksimiĝis, kredante tion. Kaj kiam li perceptis ke mi havas la kapon apud la ŝtono, li forte puŝis min per la mano kaj donis al mi grandegan kapbaton al la diabla virbovon, tiel ke la kornovundo dolorigis min dum pli ol tri tagoj. Kaj li diris al mi:}
^{-Necio, aprende, que el mozo del ciego un punto ha de saber más que el diablo.}	^{«Lernu, malsaĝulo; ĉar la blindulgvidanto devas scii unu ruzon pli ol la diablo.»}
^{Y rió mucho la burla.}	^{Kaj li multe priridis la ŝercon.}
^{Parecióme que en aquel instante desperté de la simpleza en que, como niño, dormido estaba. Dije entre mí: «Verdad dice éste, que me cumple avivar el ojo y avisar, pues solo soy, y pensar cómo me sepa valer».}	^{Ŝajnis al mi, ke tiumomente mi vekis el la infana naiveco en kiu mi estis dormanta ĝis tiam. Mi diris en mi: «Ĉi tiu ulo pravas, ĉar konvenas al mi malfermi la okulojn kaj vigliĝi pro tio, ke mi estas sola, kaj pensi la manieron helpi min.»}
^{Comenzamos nuestro camino, y en muy pocos días me mostró jerigonza. Y, como me viese de buen ingenio, holgábase mucho y decía:}	^{Ni ekmarŝis, kaj li ekinstruis al mi ĵargonon, kiun mi lernis post malmultaj tagoj. Kaj li multe ĝuis vidi ke mi estas lerta, kaj li diris:}
^{-Yo oro ni plata no te lo puedo dar; mas avisos para vivir muchos te mostraré.}	^{«Mi ne povas doni al vi oron arĝenton; sed mi montros al vi multajn ruzoj por la vivo.»}
^{Y fue así, que, después de Dios, éste me dio la vida, y, siendo ciego, me alumbró y adestró en la carrera de vivir.}	^{Kaj tiele okazis, ĉar, post ol Dio, li vivigis min, kaj, kvankam li estis blinda, li donis la vidon al mi kaj gvidis min sur la vojo de la vivo.}
^{Huelgo de contar a Vuestra Merced estas niñerías, para mostrar cuánta virtud sea saber los hombres subir siendo bajos, y dejarse bajar siendo altos cuánto vicio.}	^{Plaĉas al mi rakonti al via moŝto ĉi tiajn bagatelojn por montri kiel virte estas, ke homoj sciu ascendi post ol esti basaj, kaj kiel malvirte estas, ke ili faligu sin post ol esti altaj.}
^{Pues, tornando al bueno de mi ciego y contando sus cosas, Vuestra Merced sepa que, desde que Dios crió el mundo, ninguno formó más astuto ni sagaz. En su oficio era un águila: ciento y tantas oraciones sabía de coro; un tono bajo, reposado y muy sonable, que hacía resonar la iglesia donde rezaba; un rostro humilde y devoto, que, con muy buen continente, ponía cuando rezaba, sin hacer gestos ni visajes con boca ni ojos, como otros suelen hacer.}	^{Revenante, do, al la rakonto pri mia bona blindulo kaj ties aferoj, sciu via moŝto ke, de kiam Dio kreis la mondon, li ne faris iun ajn homon pli ruza kaj sagaca ol li. Li estas agle lerta pri sia metio. Li sciis parkere centkelk preĝojn. Li preĝis per kalma kaj tre sonora tono kiu eĥiĝis en la preĝejo; humila kaj pia vizaĝo kiun li faris kun tre bona mieno dum li preĝis, ne farante gestojn aŭ grimacojn per la buŝo aŭ per la okuloj kiel aliaj ofte faras.}
^{Allende de esto, tenía otras mil formas y maneras para sacar el dinero. Decía saber oraciones para muchos y diversos efectos: para mujeres que no parían; para las que estaban de parto; para las que eran malcasadas, que sus maridos las quisiesen bien. Echaba pronósticos a las preñadas si traían hijo o hija. Pues en caso de medicina decía que Galeno no supo la mitad que él para muelas, desmayos, males de madre. Finalmente, nadie le decía padecer alguna pasión, que luego no le decía:}	^{Cetere, li havis milon da kromaj rimedoj kaj manieroj por eltiri la monon. Li asertis ke li sciis preĝojn por multaj kaj diversaj celoj: por virinoj kiuj ne gravediĝis, por akuŝontaj, por malfeliĉaj edzinoj kiuj volis gajni al si la amon de siaj edzoj. Li prognozis al la gravedaj ĉu ili estis naskontaj filon aŭ filinon. Kaj rilate al medicino, li diris ke Galeno ne sciis duone ol li pri dentodoloroj, svenoj, virinaj malsanoj. Resume, se iu ajn diris al li ke li suferis ian misfarto, li tuj respondis:}
^{-Haced esto, haréis esto otro, cosed tal yerba, tomad tal raíz.}	^{«Faru tion, vi faros tiele, prenu tian herbon, uzu tian radikon.»}
^{Con esto andábase todo el mundo tras él, especialmente mujeres, que cuanto les decía creían. De éstas sacaba él grandes provechos con las artes que digo, y ganaba más en un mes que cien ciegos en un año.}	^{Dank’al tio ĉiu serĉis lin, ĉefe virinoj, kiuj kredis ĉion kion li diris al ili. Li eltiris grandajn profitojn el ili per la antaŭdiritaj lertoj, kaj li lukris en unu monato pli ol cent blinduloj en unu jaro.}
^{Mas también quiero que sepa Vuestra Merced que, con todo lo que adquiría y tenía, jamás tan avariento ni mezquino hombre no vi; tanto, que me mataba a mí de hambre, y así no me demediaba de lo necesario. Digo verdad: si con mi sutileza y buenas mañas no me supiera remediar, muchas veces me finara de hambre; mas, con todo su saber y aviso, le contraminaba de tal suerte que siempre, o las más veces, me cabía lo más y mejor. Para esto le hacía burlas endiabladas, de las cuales contaré algunas, aunque no todas a mi salvo.}	^{Sed mi volas ankaŭ sciigi al via moŝto ke, malgraŭ tiom kiom li akiris kaj havis, mi neniam vidis tiel avaran kaj ŝpareman homon kiel li; ĝis tia grado, ke li duonmortigis min de malsato kaj li ne donis al mi eĉ la duonon de tiom kiom mi bezonis. Mi vere diras, ke se mi ne estus sciinta helpi min per mia inĝenio kaj ruzoj, mi multfoje estus mortiĝinta de malsato; sed, malgraŭ lia granda scio kaj vigleco, mi kontraŭbatalis lin tiele, ke mi ĉiam aŭ plej ofte restigis al mi la plej bonan kaj grandan parton. Por tio mi faris al li diablajn trompojn, kelkajn el kiuj mi rakontos, kvankam ne ĉiu estis sendanĝera por mi.}
^{Él traía el pan y todas las otras cosas en un fardel de lienzo, que por la boca se cerraba con una argolla de hierro y su candado y llave; y al meter de todas las cosas y sacallas, era con tanta vigilancia y tan por contadero, que no bastara todo el mundo a hacerle menos una migaja. Mas yo tomaba aquella lacería que él me daba, la cual en menos de dos bocados era despachada. Después que cerraba el candado y se descuidaba, pensando que yo estaba entendiendo en otras cosas, por un poco de costura, que muchas veces del un lado del fardel descosía y tornaba a coser, sangraba el avariento fardel, sacando, no por tasa pan, más buenos pedazos, torreznos y longaniza. Y así, buscaba conveniente tiempo para rehacer, no la chaza, sino la endiablada falta que el mal ciego me faltaba.}	^{Li portadis la panon kaj ĉiujn aliajn aferojn en tola sako kies buŝo fermiĝis per fera ringo kun pendseruro kaj ŝlosilo, kaj li eltiris kaj elŝovis ĉion tiel vigle kaj kalkuleme ke neniu homo en la mondo sukcesus forpreni el li eĉ unu paneron. Sed mi prenis la mizeran porcion kiun li donis al mi kaj mi tragorĝis ĝin per malpli ol du plenbuŝoj. Kiam li estis ŝlosinta la pendseruron kaj li estis sengarda, kredante ke mi okupiĝis pri aliaj aferoj, mi drenadis la avaran sakon tra malgranda kudraĵo kiun mi multfoje malkudris kaj rekudris, kaj mi eltiradis panon, ne porciume sed per grandaj pecoj, frititan lardon kaj kolbason. Kaj, do, mi atendis la konvenan tempon por kompletigi, ne ludon sed faŭlon* kiun la malbona blindulo faris al mi.[*vortoludo]}
^{Todo lo que podía sisar y hurtar traía en medias blancas, y, cuando le mandaban rezar y le daban blancas, como él carecía de vista, no había el que se la daba amagado con ella, cuando yo la tenía lanzada en la boca y la media aparejada, que, por presto que él echaba la mano, ya iba de mi cambio aniquilada en la mitad del justo precio. Quejábaseme el mal ciego, porque al tiento luego conocía y sentía que no era blanca entera, y decía:}	^{Mi portis per duon-blankaoj moneroj ĉion kion mi povis filĉi kaj ŝteli, kaj, kiam iu oferis blankaon al li por ke li diru preĝon, dank’al tio ke la vido mankis al li, apenaŭ la donanto estis ekmontranta la moneron mi tuj ĵetis ĝin en mian buŝon kaj pretigis la duon-blankaon, kaj, kiom ajn rapide la blindulo etendis la manon, li ricevis monon devalutitan je la duono ĉe mia banko. La malbona blindulo plendis pri mi, ĉar li baldaŭ eksciis kaj sentis blindepalpe ke la monero ne estis kompleta blankao, kaj diris:}
^{-¿Qué diablo es esto, que, después que conmigo estás, no me dan sino medias blancas, y de antes una blanca y un maravedí hartas veces me pagaban? En ti debe estar esta desdicha.}	^{«Kio okazas, je la diablo? De kiam vi estas kun mi, mi ricevas nur duon-blankaojn; sed antaŭe ili pagis al mi blankaojn, aŭ eĉ ofte unu maravedon. Ĉi tiu malbonŝanco verŝajne ŝuldas al vi.»}
^{También él abreviaba el rezar y la mitad de la oración no acababa, porque me tenía mandado que, en yéndose el que la mandaba rezar, le tirase por cabo del capuz. Yo así lo hacía. Luego él tornaba a dar voces diciendo:}	^{Li ankaŭ mallongigis la preĝadon kaj ne finigis la duonon de la preĝo, ĉar, obeante liajn ordonoj, mi tiris la baskon de lia pelerino kiam tiu, kiu estis mendinta ke li preĝu, foriris. Li baldaŭ prikriis denove, dirante:}
^{-¿Mandan rezar tal y tal oración? -como suelen decir.}	^{«Ĉu iu ordonas preĝi tian kaj tian preĝon?», kiel ili ofte diras.}
^{Usaba poner cabe sí un jarrillo de vino cuando comíamos, y yo muy de presto le asía y daba un par de besos callados y tornábale a su lugar. Mas duróme poco, que en los tragos conocía la falta, y, por reservar su vino a salvo, nunca después desamparaba el jarro, antes lo tenía por el asa asido. Mas no había piedra imán que así trajese a sí como yo con una paja larga de centeno que para aquel menester tenía hecha, la cual, metiéndola en la boca del jarro, chupando el vino, lo dejaba a buenas noches. Mas, como fuese el traidor tan astuto, pienso que me sintió, y dende en adelante mudó propósito y asentaba su jarro entre las piernas y atapábale con la mano, y así bebía seguro.}	^{Li kutimis meti apud li kruĉeton da vino dum ni manĝis, kiun mi rapide prenis kaj kisis ĝin dufoje kaj remetis ĝin. Sed tio ne longe daŭris. Ĉar li rimarkis la mankon de la glutoj, kaj poste, por gardi sian vinon, li neniam malatentis la kruĉon sed tenis ĝin je la anso. Sed mi havis pli bonan altirilon ol iu ajn magneto. Tiu estis longa sekalpajlo kiun mi pretigis por tiu celo, kiun mi metis en la buŝon de la kruĉo, kaj suĉadis la vinon ĝis mi bele elĉerpis ĝin. Sed la fripono estis tiel ruza ke, laŭ mi kredas, li perceptis min, kaj de tiam li ŝanĝis sian sistemon kaj li metis sian kruĉon inter la krurojn kovrante ĝin per la mano, kaj tiel li sekure trinkis.}
^{Yo, como estaba hecho al vino, moría por él, y viendo que aquel remedio de la paja no me aprovechaba ni valía, acordé en el suelo del jarro hacerle una fuentecilla y agujero sutil, y, delicadamente, con una muy delgada tortilla de cera, taparlo; y, al tiempo de comer, fingiendo haber frío, entrábame entre las piernas del triste ciego a calentarme en la pobrecilla lumbre que teníamos, y, al calor de ella luego derretida la cera, por ser muy poca, comenzaba la fuentecilla a destilarme en la boca, la cual yo de tal manera ponía, que maldita la gota se perdía. Cuando el pobreto iba a beber, no hallaba nada. Espantábase, maldecíase, daba al diablo el jarro y el vino, no sabiendo qué podía ser.}	^{Mi estis drinkema kaj avidegis la vinon, kaj post ol vidi ke la rimedo per la pajlo ne taŭgis nek utilis, mi decidis bori liketon aŭ subtilan trueton tra la fundo de la kruĉo kaj ŝtopi ĝin per maldika tavolo de vakso; kaj, je la horo manĝi, ŝajnigante ke mi malvarmas, mi kuŝiĝis inter la krurojn de la mizera blindulo por varmi min per nia eta fajro; kaj la vakso, kiu estis tre malmulta, tuj fandiĝis per ties varmo kaj la vino eklikis tra la trueto en mian buŝon, kiun mi tiel placis ke eĉ unu damnita guto ne perdiĝis. Kiam la povrulo volis trinki, li neniam trovis. Li miriĝis, sakris, sendis al la diablo la kruĉon kaj la vinon, ne sciante kion okazis.}
^{-No diréis, tío, que os lo bebo yo -decía-, pues no le quitáis de la mano.}	^{«Ne diru ke mi trinkas ĝin, onĉjo» mi diris, «ĉar vi ne ellasas ĝin el la mano.»}
^{Tantas vueltas y tientos dio al jarro, que halló la fuente y cayó en la burla; mas así lo disimuló como si no lo hubiera sentido.}	^{Li tiom esploris kaj palpis la kruĉon, ke li trovis la liktruon kaj ekkomprenis la trompon; tamen li ŝajnigis ke li nenion sciis.}
^{Y luego otro día, teniendo yo rezumando mi jarro como solía, no pensando el daño que me estaba aparejado ni que el mal ciego me sentía, sentéme como solía; estando recibiendo aquellos dulces tragos, mi cara puesta hacia el cielo, un poco cerrados los ojos por mejor gustar el sabroso licor, sintió el desesperado ciego que agora tenía tiempo de tomar de mí venganza, y con toda su fuerza, alzando con dos manos aquel dulce y amargo jarro, le dejó caer sobre mi boca, ayudándose, como digo, con todo su poder, de manera que el pobre Lázaro, que de nada de esto se guardaba, antes, como otras veces, estaba descuidado y gozoso, verdaderamente me pareció que el cielo, con todo lo que en él hay, me había caído encima.}	^{Kaj la sekvantan tagon, kiam la kruĉo lekis kiel kutime kaj mi ne antaŭvidis la damaĝon kiu estis minacanta min, aŭ ke la malbona blindulo sensis min, dum mi estis ricevanta tiujn dolĉajn glutojn, levante la rigardon al ĉielo, duonfermante la okulojn por pli bone gustumi tiun bongustan trinkaĵon, la furioza blindulo sentis ke li tiam havis la ŝancon venĝi al mi kaj li levis per la du manoj tiun dolĉan kaj amaran kruĉon kaj faligis ĝin per sia tuta forto kontraŭ mian buŝon uzante, kiel mi ĵus diris, sian tutan povon; tiel, ke al la povra Lazaro, kiu ne tenis sin garde kontraŭ io ajn el tio, sed kiel alifoje estis senzorga kaj ĝuanta, vere ŝajnis ke la ĉielo kaj ĝia tuta enhavo falis sur min.}
^{Fue tal el golpecillo, que me desatinó y sacó de sentido, y el jarrazo tan grande, que los pedazos de él se me metieron por la cara, rompiéndomela por muchas partes, y me quebró los dientes, sin los cuales hasta hoy día me quedé.}	^{La bateto estis tia ke ĝi svenigis kaj senkonsciigis min, kaj la kruĉfrapo estis tiel forta ke la kruĉpecoj tranĉis multajn vundojn sur mia vizaĝo, kaj ĝi* frakasis miajn dentojn, kiujn mi perdis ĝis nun.}
^{Desde aquella hora quise mal al mal ciego, y, aunque me quería y regalaba y me curaba, bien vi que se había holgado del cruel castigo. Lavóme con vino las roturas que con los pedazos del jarro me había hecho, y, sonriéndose, decía:}	^{De tiam mi malamis la fian blindulon kaj, kvankam li dorlotis kaj flegis min, mi klare vidis ke li estis ĝuanta la kruelan punon. Li lavis per vino la vundojn kiujn li faris al mi per la kruĉpecoj kaj li diris, ridetante,}
^{-¿Qué te parece Lázaro? Lo que te enfermó te sana y da salud -y otros donaires que a mi gusto no lo eran.}	^{«Kion vi opinias, Lazaro? Tio sama kio vin malsanigis, resanigas kaj kuracas vin.» Kaj aliajn ŝercojn kiujn mi ne trovis amuzaj.}

Laĉjo de Tormes, 1-a ĉapitro, 2

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Tue, 14 Oct 2008 08:51:39 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

^{Ya que estuve medio bueno de mi negra trepa y cardenales, considerando que, a pocos golpes tales, el cruel ciego ahorraría de mí, quise yo ahorrar de él; mas no lo hice tan presto, por hacello más a mi salvo y provecho. Y aunque yo quisiera asentar mi corazón y perdonalle el jarrazo, no daba lugar el maltratamiento que el mal ciego dende allí adelante me hacía, que sin causa ni razón me hería, dándome coscorrones y repelándome.}	^{Kiam miaj aĉaj vundoj kaj kontuzoj duone saniĝis, konsiderinte, ke la kruela blindulo liberigos sin el mi per malmultaj tiaj frapoj, mi deziris liberigi min el li; sed mi ne tuj faris tion, ĉar mi volis atendi la okazon fari pli sendanĝere kaj profite. Kvankam mi estus deziranta mildigi mian koron kaj pardoni al li la kruĉfrapon, tion neebligis la mistraktado kiun mi ricevis ekde tiam de la fia blindulo, kiu batadis min sen kaŭzo aŭ motivo, frapanta min sur la kapon kaj plukanta miajn harojn.}
^{Y si alguno le decía por qué me trataba tan mal, luego contaba el cuento del jarro, diciendo:}	^{Kaj se iu demandis lin kial li tiel mistraktis min, li tuj rakontis la aferon pri la kruĉo, dirante:}
^{-¿Pensaréis que este mi mozo es algún inocente? Pues oíd si el demonio ensayara otra tal hazaña.}	^{«Ĉu vi eble kredas ke ĉi tiu mia knabo estas iu naivulo? Aŭskultu do ties friponaĵon, kaj diru ĉu la diablo mem provus ion similan.»}
^{Santiguándose los que lo oían, decían:}	^{La aŭskultantoj krucosignis al si kaj diris:}
^{-¡Mirad quién pensara de un muchacho tan pequeño tal ruindad!}	^{«Kiu kredus, ke tiel malgranda knabo farus tian fiaĵon?»}
^{Y reían mucho el artificio y decíanle:}	^{Kaj ili multe priridis la artifikon kaj diris al li:}
^{-¡Castigadlo, castigadlo, que de Dios lo habréis!}	^{«Punu lin, punu lin; Dio rekompencos vin.»}
^{Y él, con aquello, nunca otra cosa hacía.}	^{Kaj li faris ĝuste tion konstante.}
^{Y en esto yo siempre le llevaba por los peores caminos, y adrede, por hacerle mal y daño; si había piedras, por ellas; si lodo, por lo más alto; que, aunque yo no iba por lo más enjuto, holgábame a mí de quebrar un ojo por quebrar dos al que ninguno tenía. Con esto, siempre con el cabo alto del tiento me atentaba el colodrillo, el cual siempre traía lleno de tolondrones y pelado de sus manos. Y, aunque yo juraba no hacerlo con malicia, sino por no hallar mejor camino, no me aprovechaba ni me creía, mas tal era el sentido y el grandísimo entendimiento del traidor.}	^{Kaj mi, miaflanke, ĉiam gvidis lin laŭ la plej malbonaj vojoj, intence, por damaĝi lin; se estis ŝtonoj, sur ili; se koto, laŭ la plej profunda parto. Ĉar, kvankam mi ne paŝis sur la plej seka parto, mi bonvole blindigis unu el miaj okulon por blindigi ambaŭ el li, kiu jam estis blinda. Dumtempe per la supera pinto de sia palp-bastono li konstante palpadis mian nukon, kiun mi ĉiam havis plena je ŝvelaĵoj kaj tondita de liaj manoj, kaj kvankam mi ĵuris ke mi ne agis malice, sed pro tio, ke mi ne trovis pli bonan vojon, miaj senkulpiĝoj ne profitis kaj li ne plu fidis min: tiel sagaca kaj inteligentega estis la perfidulo.}
^{Y porque vea Vuestra Merced a cuánto se extendía el ingenio de este astuto ciego, contaré un caso de muchos que con él me acaecieron, en el cual me parece dio bien a entender su gran astucia. Cuando salimos de Salamanca, su motivo fue venir a tierra de Toledo, porque decía ser la gente más rica, aunque no muy limosnera. Arrimábase a este refrán: «Más da el duro que el desnudo». Y vinimos a este camino por los mejores lugares. Donde hallaba buena acogida y ganancia, deteníamonos; donde no, a tercero día hacíamos San Juan.}	^{Kaj por ke via moŝto vidu kiom spirita estis tiu ruza blindulo, mi rakontos unu aferon el multaj kiuj okazis al mi kun li¸ per kiu, laŭ mi, li bone montris sian ruzecon. Kiam ni eliris el Salamanka, lia celo estis iri en regionon de Toledo. Ĉar li diris ke ties loĝantoj estas pli riĉaj, kvankam ne tre almozdonemaj. Li gvidis sin per la proverbo «la avarulo donas pli ol la senhavulo». Kaj ni faris tiun vojaĝon tra la plej bonaj vilaĝoj. Ni longe haltis tie kie li estis bone akceptita kaj kie li ricevis bonajn profitojn; aliokaze, ni Sanktajohanis* la trian tagon.}
^{Acaeció que, llegando a un lugar que llaman Almorox al tiempo que cogían las uvas, un vendimiador le dio un racimo de ellas en limosna. Y como suelen ir los cestos maltratados, y también porque la uva en aquel tiempo está muy madura, desgranábasele el racimo en la mano. Para echarlo en el fardel, tornábase mosto, y lo que a él se llegaba. Acordó de hacer un banquete, así por no poder llevarlo, como por contentarme, que aquel día me había dado muchos rodillazos y golpes. Sentámonos en un valladar y dijo:}	^{Okazis ke kiam ni estis alvenontaj al vilaĝo nomata Almorox, en la sezono de la vinberrikolto, iu rikoltanto almozdonis al li grapolon kaj pro tio, ke la korboj ofte skuiĝas, kaj ke la vinberoj multe maturas en tiu sezono, la grapolo disgrajniĝis en lia mano. Se li metus ĝin en la sakon, ĝi fariĝus mosto kaj trempus ĉion. Li decidis fari festenon, kaj por tio, ke li ne povas porti la grapolon kaj por komplezi min; ĉar tiun tagon li estis multe genuofrapanta kaj batanta min. Ni sidiĝis sur ŝtonan barilon kaj li diris:}
^{-Agora quiero yo usar contigo de una liberalidad, y es que ambos comamos este racimo de uvas y que hayas de él tanta parte como yo. Partillo hemos de esta manera: tú picarás una vez y yo otra, con tal que me prometas no tomar cada vez más de una uva. Yo haré lo mismo hasta que lo acabemos, y de esta suerte no habrá engaño.}	^{«Mi volas nun regali vin. Ni ambaŭ manĝu ĉi tiun vinbergrapolon, kaj vi havos tiom el ĝi kiom mi havos. Jen kiel ni dividos ĝin: vi kaj mi prenu vinberojn alterne, kondiĉe, ke vi ne prenu la vinberoj pli ol unuope. Mi same faros, kaj tiel ne estos trompo.}
^{Hecho así el concierto, comenzamos; mas luego al segundo lance, el traidor mudó propósito, y comenzó a tomar de dos en dos, considerando que yo debería hacer lo mismo. Como vi que él quebraba la postura, no me contenté ir a la par con él, mas aún pasaba adelante: dos a dos y tres a tres y como podía las comía. Acabado el racimo, estuvo un poco con el escobajo en la mano, y, meneando la cabeza, dijo:}	^{Ni tiel interkonsentis, sed la perfidulo tuj ŝanĝis sian sistemon ek de la dua vico, konsiderante ke mi verŝajne same faras. Kiam mi vidis ke li rompas la akordon, mi ne nur sampaŝis sed antaŭpaŝis lin: mi manĝis la vinberojn duope, triope aŭ kiomope mi povis. Kiam la grapolo elĉerpiĝis, li pasis iom da tempo kun la trunketo en la mano, kaj poste li diris, skuante la kapon:}
^{-Lázaro, engañado me has. Juraré yo a Dios que has tú comido las uvas tres a tres.}	^{«Vi trompis min, Lazaro. Mi ĵurus, je Dio, ke vi manĝis la vinberojn triope.»}
^{-No comí -dije yo-; mas ¿por qué sospecháis eso?}	^{«Mi ne tion faris; sed kial vi suspektas tion?»}
^{Respondió el sagacísimo ciego:}	^{La sagacega blindulo respondis:}
^{-¿Sabes en qué veo que las comiste tres a tres? En que comía yo dos a dos y callabas.}	^{«Sciu kiel mi komprenas ke vi manĝis ilin triope: ĉar mi manĝis ilin duope kaj vi ne plendis.»}
^{Reíme entre mí y, aunque muchacho, noté mucho la discreta consideración del ciego.}	^{Mi ridis en mia interno kaj, kvankam mi estis knabo, mi multe admiris la saĝan rimarkon de la blindulo.}
^{Mas, por no ser prolijo, dejo de contar muchas cosas, así graciosas como de notar, que con este mi primer amo me acaecieron, y quiero decir el despidiente y, con él, acabar.}	^{Sed, por ne esti trolonga, mi ne rakontos multajn amuzajn kaj rimarkindajn aferojn kiuj okazis al mi kun ĉi tiu mia unua mastro. Mi do volas rakonti mian adiaŭon kaj fini per tio.}
^{Estábamos en Escalona, villa del duque de ella, en un mesón, y diome un pedazo de longaniza que le asase. Ya que la longaniza había pringado y comídose las pringadas, sacó un maravedí de la bolsa y mandó que fuese por él de vino a la taberna. Púsome el demonio el aparejo delante los ojos, el cual, como suelen decir, hace al ladrón, y fue que había cabe el fuego un nabo pequeño, larguillo y ruinoso, y tal que, por no ser para la olla, debió ser echado allí. Y como al presente nadie estuviese, sino él y yo solos, como me vi con apetito goloso, habiéndoseme puesto dentro el sabroso olor de la longaniza, del cual solamente sabía que había de gozar, no mirando qué me podría suceder, pospuesto todo el temor por cumplir con el deseo, en tanto que el ciego sacaba de la bolsa el dinero, saqué la longaniza y muy presto metí el sobredicho nabo en el asador, el cual, mi amo, dándome el dinero para el vino, tomó y comenzó a dar vueltas al fuego, queriendo asar al que, de ser cocido, por sus deméritos había escapado. Yo fui por el vino, con el cual no tardé en despachar la longaniza y, cuando vine, hallé al pecador del ciego que tenía entre dos rebanadas apretado el nabo, al cual aún no había conocido por no haberlo tentado con la mano. Como tomase las rebanadas y mordiese en ellas pensando también llevar parte de la longaniza, hallóse en frío con el frío nabo. Alteróse y dijo:}	^{Ni estis ĉe gastejo en vilaĝo Eskalona, kiu apartenas al la samnomata duko, kaj li donis al mi pecon da kolbaso por ke mi rostu ĝin. Post ol li trempis panon per la graso de la kolbaso kaj formanĝis ĝin, li eltiris maravedon el la monujo kaj ordonis al mi ke mi iru al la trinkejo aĉeti vinon. La diablo metis antaŭ miajn okulojn la okazon, kiu, laŭ la proverbo, kreas ŝteliston, per tio, ke apud la fajro kuŝis eta longeta kaj mizeraspekta napo, tia ke verŝajne oni ĵetis ĝin tien ĉar ĝi ne estis taŭga por la kuirpoto. Kaj tial ke neniu ĉeestis tie, krom li kaj mi, kaj mi havis frandeman apetiton, ĉar mi absorbis la bongustan odoron de la kolbaso, kaj mi bone sciis ke mi nenion gustumos krom la odoron, mi, netaŭgante pri la sekvoj kaj prokrastante ĉian timon por kontentigi mian deziron, dum la blindulo estis eltiranta la monon el la monujo mi eltiris la kolbason kaj rapidege mi trapikis la antaŭdiritan napon per la rostostango. Mia mastro, post ol doni al mi la monon por la vino, prenis la rostostangon kaj ekturnis ĝin super la fajro, klopodante rosti tion, kio eskapis esti boligita dank’al siajn difektoj. Mi iris aĉeti la vinon, kun kies helpo mi tuj tragorĝis la kolbason, kaj kiam mi revenis mi vidis ke la blindan pekulon tenis la napon inter du pantranĉoj, kaj ankoraŭ ne estis rekonanta ĝin, ĉar li ne estis tuŝinta lin per la mano. Kiam li prenis la tranĉaĵojn kaj ekmordis ilin, esperante mordi ankaŭ pecon da kolbaso, li fride trovis la fridan napon. Li surpriziĝis kaj diris:}
^{-¿Qué es esto, Lazarillo?}	^{«Kio estas tio, Laĉjo?»}
^{-¡Lacerado de mí! -dije yo-. ¿Si queréis a mí echar algo? ¿Yo no vengo de traer el vino? Alguno estaba ahí y por burlar haría esto.}	^{«Ve* al mi!» mi diris. «Ĉu vi volas ĵeti ian kulpon sur min? Ĉu mi ne ĵus revenis aĉeti la vinon? Verŝajne iu ĉeestis ĉi tie kaj ŝerce faris tion.»}
^{-No, no -dijo él-, que yo no he dejado el asador de la mano; no es posible.}	^{«Ne, ne», li diris, «mi ne delasis la rostostangon el la mano, tio neeblas».}
^{Yo torné a jurar y perjurar que estaba libre de aquel trueco y cambio; mas poco me aprovechó, pues a las astucias del maldito ciego nada se le escondía. Levantóse y asióme por la cabeza y llegóse a olerme. Y como debió sentir el huelgo, a uso de buen podenco, por mejor satisfacerse de la verdad, y con la gran agonía que llevaba, asiéndome con las manos, abríame la boca más de su derecho y desatentadamente metía la nariz. La cual él tenía luenga y afilada, y a aquella sazón, con el enojo, se había aumentado un palmo; con el pico de la cual me llegó a la golilla.}	^{Mi ĵuris kaj reĵuris ke mi estas senkulpa pri tiu ŝanĝo aŭ anstataŭo, sed tio ne multe taŭgis al mi, ĉar la ruzeco de la malbenita blindulo malkovris ĉion. Li leviĝis kaj ekprenis min je la kapo kaj alproksimiĝis por flari min. Kaj tial, ke li ŝajne perceptis la odoron de mia spiro, kiel bona spanielhundo, por pli bone konstati la veron kaj kun sia granda ĉagreno, li prenis min per siaj manoj kaj malfermigis mian buŝon pli ol ĝuste. Kaj li enŝovis en ĝin sian nazon, kiu estis longa kaj pinta, kaj kaŭze de la kolero ĝi estis pligrandiĝita je unu spanon. Kaj la nazpinto tuŝis mian uvulon}
^{Y con esto, y con el gran miedo que tenía, y con la brevedad del tiempo, la negra longaniza aún no había hecho asiento en el estómago; y lo más principal: con el destiento de la cumplidísima nariz, medio cuasi ahogándome, todas estas cosas se juntaron y fueron causa que el hecho y golosina se manifestase y lo suyo fuese vuelto a su dueño. De manera que, antes que el mal ciego sacase de mi boca su trompa, tal alteración sintió mi estómago, que le dio con el hurto en ella, de suerte que su nariz y la negra mal mascada longaniza a un tiempo salieron de mi boca.}	^{Kaj tiel kaj pro mia granda timo kaj pro tio, ke estis pasinta malmulte da tempo, la aĉa kolbaso ankoraŭ ne peze restis en mia stomako; kaj precipe kaŭze de esti tuŝata de la pli ol sufiĉe granda nazo, kiu preskaŭ duonsufokigis min, ĉiuj tiuj aferoj kuniĝis kaj kaŭzis ke la faraĵo kaj la glutemo riveligu kaj la apartenaĵo estu redonata al sia mastro. Tiel do, antaŭ ol la fia blindulo elŝovis sian rostron el mia buŝo, mia stomako tiel kirliĝis ke ĝi redonis al li la ŝtelaĵon tiel, ke lian nazon kaj la nigra duonmaĉita kolbaso eliris el mia buŝo samtempe.}
^{¡Oh gran Dios, quién estuviera aquella hora sepultado, que muerto ya lo estaba! Fue tal el coraje del perverso ciego, que, si al ruido no acudieran, pienso no me dejara con la vida. Sacáronme de entre sus manos, dejándoselas llenas de aquellos pocos cabellos que tenía, arañada la cara y rascuñado el pescuezo y la garga7nta. Y esto bien lo merecía, pues por su maldad me venían tantas persecuciones.}	^{Ho ve, je granda Dio! Se nur mi tiam estus entombigita! Ĉar mi ja estis mortinta. La kolero de la perversa blindulo estis tia, ke mi kredas ke li estus forpreninta de mi la vivon se ne alvenas homoj, aŭdinte la bruon. Ili eltiris min el liajn manoj, en kiuj li konservis tiujn malmultajn harojn kiujn mi havis, kaj mia vizaĝo restis plena de grataĵoj kaj la kolo kaj la gorĝo - kovritaj per skrapaĵoj. La gorĝo vere meritis tion, ĉar mi suferis tiom da persekutoj pro ĝia perverseco.}
^{Contaba el mal ciego a todos cuantos allí se allegaban mis desastres, y dábales cuenta una y otra vez, así de la del jarro como de la del racimo, y agora de lo presente. Era la risa de todos tan grande, que toda la gente que por la calle pasaba entraba a ver la fiesta; mas con tanta gracia y donaire contaba el ciego mis hazañas, que, aunque yo estaba tan maltratado y llorando, me parecía que hacía sinjusticia en no reírselas.}	^{La fia blindulo rakontis ĉiujn miajn katastrofojn al ĉiuj kiuj kunvenis tie, kaj rakontadis kaj tion pri la kruĉo kaj pri la grapolo kaj la nunan aferon. Ĉiuj tiele ridegadis ke tiuj homoj kiuj preterpasis laŭ la strato eniris en la gastejon por partopreni en la festo; sed la blindulo rakontadis miajn friponaĵojn kun tiom da sprito ke, kvankam mi estis tiele damaĝita kaj ploranta, ŝajnis al mi ke mi estis maljusta ĉar mi ne priridis ties amuzaĵojn.}
^{Y en cuanto esto pasaba, a la memoria me vino una cobardía y flojedad que hice, por que me maldecía, y fue no dejalle sin narices, pues tan buen tiempo tuve para ello, que la mitad del camino estaba andado; que con sólo apretar los dientes se me quedaran en casa, y, con ser de aquel malvado, por ventura lo retuviera mejor mi estómago que retuvo la longaniza, y, no pareciendo ellas, pudiera negar la demanda. ¡Pluguiera a Dios que lo hubiera hecho, que eso fuera así que así!}	^{Kaj dum tio okazis, venis en mian kapon la ideo ke mi ĵus estis malkuraĝa kaj poltrona kaŭze de liaj insultoj, pro tio, ke mi ne sennazigis lin kiam mi havis tian bonan ŝancon por tio, ke la duono de la laboro estis farita. Se mi nur kunpremus la dentojn, la nazo estus restinta hejme, kaj, kvankam li apartenis al tiu malica ulo, eble ĝi estus retenata de mia stomako pli bone ol ĝi retenis la kolbason; kaj, pro tio ke la pruvobjekto ne aperos, mi povos refuti la akuzon. Dio estu volinta ke mi tion faru, ĉar tio estus iele tiele facila*.}
^{Hiciéronnos amigos la mesonera y los que allí estaban, y, con el vino que para beber le había traído, laváronme la cara y la garganta. Sobre lo cual discantaba el mal ciego donaires, diciendo:}	^{La gastejestrino kaj la ĉeestantoj repacigis nin, kaj ili lavis mian vizaĝon kaj mian gorĝon per la vino kiun mi estis alportinta por ke li trinku. La fia blindulo komentis tion per spiritaĵojn, dirante:}
^{-Por verdad, más vino me gasta este mozo en lavatorios al cabo del año, que yo bebo en dos. A lo menos, Lázaro, eres en más cargo al vino que a tu padre, porque él una vez te engendró, mas el vino mil te ha dado la vida.}	^{«Verdire, ĉi tiu knabo devigas min uzi pli da vino por lavadoj dum unu jaro ol tiom kiom mi trinkas dum du. Lazaro, vi almenaŭ ŝuldas al la vino pli ol al via patro, ĉar ĉi lasta naskigis vin unufoje, sed vino vivigis vin milfoje.»}
^{Y luego contaba cuántas veces me había descalabrado y arpado la cara, y con vino luego sanaba.}	^{Kaj li poste rakontadis ĉiujn okazojn kiam li estis kapvundinta min kaj kiam li gratis mian vizaĝon, kaj mi baldaŭ resaniĝis dank’al vino.}
^{-Yo te digo -dijo- que, si hombre en el mundo ha de ser bienaventurado con vino, que serás tú.}	^{«Mi asertas al vi», li diris, «ke se iu ajn homo en la mondo havas la destinon esti bonŝanca per la vino, vi estas tiu homo.»}
^{Y reían mucho los que me lavaban con esto, aunque yo renegaba. Mas el pronóstico del ciego no salió mentiroso, y después acá muchas veces me acuerdo de aquel hombre, que sin duda debía tener espíritu de profecía, y me pesa de los sinsabores que le hice, aunque bien se lo pagué, considerando lo que aquel día me dijo salirme tan verdadero como adelante Vuestra Merced oirá.}	^{Kaj tiuj kiuj estis lavantaj min multe priridis tion. Sed la antaŭdiro de la blindulo ne maltrafis, kaj de tiam mi ofte memoras tiun homon, kiu sendube havis profetadspiriton, kaj mi bedaŭras la ĉagrenojn kiujn mi kaŭzis al li (kvankam mi bone pagis ilin al li); se konsideri ke tio kio li diris al mi tiun tagon tiel vere plenumiĝis, kiel via moŝto legos*.}
^{Visto esto y las malas burlas que el ciego burlaba de mí, determiné de todo en todo dejalle, y, como lo traía pensado y lo tenía en voluntad, con este postrer juego que me hizo afirmélo más. Y fue así: que luego otro día salimos por la villa a pedir limosna, y había llovido mucho la noche antes; y porque el día también llovía, y andaba rezando debajo de unos portales que en aquel pueblo había, donde no nos mojamos, mas como la noche se venía y el llover no cesaba, díjome el ciego:}	^{Vidinte tion, kaj la fiajn friponaĵojn kiujn la blindulo faris al mi, mi tute decidis lasi lin kaj, kvankam mi jam antaŭe pensis pri tio kaj tiele intencis, ĉi lasta ŝerco kiun li faris al mi reasertis mian decidon. Kaj jen kiel ĉi tio okazis. La sekvantan tagon ni eliris almozpeti en la vilaĝo, kaj la antaŭan nokton multe pluvadis. Kaj pro tio, ke ankaŭ tiun tagon pluvis, li preĝis sub iuj arkadoj kiuj estis en tiu vilaĝo, kaj ni ne malsekiĝis; sed, tial ke eknoktiĝis kaj ne ĉesis pluvi, la blindulo diris al mi:}
^{-Lázaro, esta agua es muy porfiada, y cuanto la noche más cierra, más recia. Acojámonos a la posada con tiempo.}	^{«Lazaro, ĉi tiu pluvo estas tre persista kaj ju pli noktiĝas, des pli ĝi pliintensiĝas. Ni frue revenu en la gastejon.»}
^{Para ir allá habíamos de pasar un arroyo, que con la mucha agua iba grande. Yo le dije:}	^{Por iri tien ni devis transiri stratdefluilon kiu multe altiĝis kaŭze de la multa pluvo. Mi diris al li:}
^{-Tío, el arroyo va muy ancho; mas si queréis, yo veo por donde travesemos más aína sin mojarnos, porque se estrecha allí mucho y, saltando, pasaremos a pie enjuto.}	^{«Onĉjo, la defluilo fluas tre alte; sed, se vi volas, mi vidas lokon tra kiu ni transiros ĝin pli rapide, ne malsekigante nin, ĉar ĝi multe mallarĝiĝas tie kaj, se ni saltos, ni transiros sekpiede.»}
^{Parecióle buen consejo y dijo:}	^{La plano ŝajnis bona al li, kaj li diris:}
^{-Discreto eres, por esto te quiero bien; llévame a ese lugar donde el arroyo se ensangosta, que agora es invierno y sabe mal el agua, y más llevar los pies mojados.}	^{«Mi estimas vin ĉar vi estas sagaca. Gvidu min ĝis tiu loko kie la defluilo mallarĝiĝas, ĉar nun estas vintre kaj la akvo malplaĉas, des pli marŝi kun malsekaj piedoj.}
^{Yo que vi el aparejo a mi deseo, saquéle de bajo de los portales y llevélo derecho de un pilar o poste de piedra que en la plaza estaba, sobre el cual y sobre otros cargaban saledizos de aquellas casas, y dígole:}	^{Mi, vidante ke la okazon estas laŭ miaj deziroj, foririgis lin el la arkadoj kaj irigis lin kontraŭ kolono aŭ ŝtona piliero kiu staris en la placo, kiu, kun aliaj, subtenis la elstarantajn etaĝojn de tiuj domoj, kaj mi diris al li:}
^{-Tío, éste es el paso más angosto que en el arroyo hay.}	^{«Onĉjo, ĉi tie troviĝas la plej mallarĝa vadejo por transiri la defluilon.»}
^{Como llovía recio y el triste se mojaba, y con la priesa que llevábamos de salir del agua, que encima de nos caía, y, lo más principal, porque Dios le cegó aquella hora el entendimiento (fue por darme de él venganza), creyóse de mí, y dijo:}	^{Tiel ke multe pluvadis kaj la povrulo estis malsekiĝanta, kaj ni urĝis por eliri el sub la pluvo, kaj, ĉefe tiel, ke Dio blindigis en tiu momento lian inteligencon (por venĝigi min al li), li fidis min kaj diris:}
^{-Ponme bien derecho y salta tú el arroyo.}	^{«Direktu min bone kaj vi transsaltu la defluilon.»}
^{Yo le puse bien derecho enfrente del pilar, y doy un salto y póngome detrás del poste, como quien espera tope de toro, y díjele:}	^{Mi starigis lin ĝuste antaŭ la kolonon kaj mi saltis kaj kaŝigis min malantaŭ ĝin, tiel kiel iu kiu atendas impeton de virbovo, kaj mi diris al li:}
^{-¡Sus, saltad todo lo que podáis, porque deis de este cabo del agua!}	^{«Ek! Saltu kiel eble longe pli povos por ke vi atingu ĉi tiun flankon de l’ akvo.»}
^{Aun apenas lo había acabado de decir, cuando se abalanza el pobre ciego como cabrón y de toda su fuerza arremete, tomando un paso atrás de la corrida para hacer mayor salto, y da con la cabeza en el poste, que sonó tan recio como si diera con una gran calabaza, y cayó luego para atrás medio muerto y hendida la cabeza.}	^{Kiam mi apenaŭ estis finita diri tion, la povra blindulo ĵetis sin kiel virkapro kaj impetis per sia tuta forto, post ol retroiri unu paŝon por pli elani; kaj li batis per la kapo al la kolonon, kiu tre forte sonis, kvazaŭ frapata per granda kukurbo, kaj li tuj falis surdorsen, duonmortinta kaj kun la kapo dissplitita.}
^{-¿Cómo, y olisteis la longaniza y no el poste? ¡Oled! ¡Oled! -le dije yo.}	^{«Nu! Ĉu vi flaris la kolbason sed ne la kolonon? Flaru! Flaru!» mi diris al li.}
^{Y dejéle en poder de mucha gente que lo había ido a socorrer, y tomo la puerta de la villa en los pies de un trote, y, antes de que la noche viniese, di conmigo en Torrijos. No supe más lo que Dios de él hizo ni curé de saberlo.}	^{Kaj mi lasis lin en la manoj de multaj homoj kiuj iris helpi lin, kaj mi kuretis tra la pordegoj de la vilaĝo, kaj antaŭ ol la noktiĝo mi troviĝis en Torrijos. Mi ne plu sciis kion Dio faris al li, kaj mi ne zorgis pri tio.}

Mia familia nomo estas maldeca laŭ Facebook

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Sat, 20 Sep 2008 15:24:37 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

Mi provis aliĝi al fama kaj furora reto Facebook, sed la sistemo aŭtomate malakceptas mian familian nomon. "Pareja" estas ne tre ofta sed konata familia nomo en Hispanio (en la lando ekzistas 9,522 homoj kun ĉi tiu familia nomo, laŭ la lasta censado) kaj ĝi signifas laŭvorte 'paro' aŭ 'duopo'. Videble la vorto estas en listo de maldecaĵoj kiujn oni ne rajtas uzi kiel nomo ĉe Facebook. Tamen, en tiu reto teorie oni devas uzi onian veran nomon. Sed mi estis devigata enskribi min kiel Alejandro Nomedejausarmiapellidopareja, t. e. "Alejandro Oni-malpermesas-al-mi-uzi-mian-familian-nomon-Pareja". Sed mi restos fidela al Ipernity.

Noto: la afero jam klariĝis kaj mi estas akceptita kiel Alejandro Pareja

10000 vizitoj

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Sat, 06 Sep 2008 10:44:36 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

MI vidis ke estas kutime soleni la 10000an viziton ĉe la ipernity-ejo... do, mi profitas por danki vin ĉiujn pro via intereso.

La reĝo kaj la viro kiu diris ke li scipovas fari oron per alĥemio

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Fri, 11 Jul 2008 05:45:41 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

Un día fablava el conde Lucanor con Patronio, su consejero, en esta manera:

-Patronio, un omne vino a mí et dixo que me faría cobrar muy grand pro et grand onra, et para esto que avía mester que catasse alguna cosa de lo mío con que se començasse aquel fecho; ca desque fuesse acabado, por un dinero avría diez. Et por el buen entendimiento que Dios en vos puso, ruégovos que me digades lo que vierdes que me cumple de fazer en ello.

-Señor conde, para que fagades en esto lo que fuete más vuestra pro, plazerme ía que sopiéssedes lo que contesçió a un rey con un omne quel’ dizía que sabía fazer alquimia.

El conde le preguntó cómo fuera aquello.

Iun tagon grafo Lukanoro, parolanta kun sia konsilanto Patronio, diris al li:

"Patronio, iu homo venis al mi kaj diris, ke li faros ke mi gajnu multe da mono kaj honoro, kaj ke por tio estas necese ke mi donu al li iom el mia havaĵo, por ke li komencu la entreprenon, kaj ke poste mi gajnos la dekoblon de tiom kiom mi investos. Kaj ĉar Dio donis al vi bonan inteligenton, mi petas de vi ke vi diru al mi kion vi opinias ke mi devas fari pri tiu afero."

"Grafa moŝto, por ke vi faru pri tio tion kio plej konvenos al vi, mi ŝatus ke vi sciu tion, kio okazis al iu reĝo kun viro kiu diris ke li scipovas fari oron per alĥemio."

La grafo demandis al Patronio kio estas tio.

"Sinjoro grafo Lukanor, diris Petronio, iu viro estis granda fripono kaj li multe deziris riĉiĝi kaj lasi tiun mizeran vivon kiun li vivis. Kaj tiu viro eksciis ke iu ne tre prudenta reĝo klopodadis fari oron per alĥemio.

Kaj la fripono prenis cent uncojn da oro kaj li disfajlis ilin kaj li miksis la orajn fajlaĵojn kun aliaj substancoj kaj li faris cent bulojn kiuj enhavis po unu unco da oro, krom la aliaj substancoj kiujn li miksis kun la fajlaĵoj. Kaj li, bone vestita, iris en la urbon kie estis la reĝo, kaj li portis la bulojn en vendejon de spicisto por vendi ilin. Kaj la spicisto demandis al li por kio tauĝas tiaj buloj, kaj la fripono diris ke ili taŭgas por multaj aferoj kaj, ĉefe, ke ĝi estas ingredienco nepre bezonata por fari oron per alĥemio. Kaj li vendis al la spicisto ĉiujn cent bulojn kontraŭ du tri uncoj da oro. Kaj la spicisto demandis al li kiel nomiĝas tiaj buloj, kaj la fripono diris ke ili nomiĝas tabardio.

Kaj la fripono loĝis iom da tempo en tiu urbo vivante kiel tre eleganta homo, kal li diris sekrete al kelkaj personoj ke li scipovas fari oron. Kaj la novaĵo trafis la orelojn de la reĝo, kiu sendis venigi lin kaj demandis al li ĉu li scipovas fari oron. Kaj la fripono, kvankam li unue ŝajnigis kvazaŭ li volus kaŝi la sekreton asertante ke li nenion scias, finfine li konfesis ke li ja scipovas fari oron; sed li konsilis al la reĝo ke neniu ajn persono en la mondo sciu pri tiu sekreto, kaj ke la reĝo ne risku grandan parton de sia mono. Sed li ankaŭ diris ke, se la reĝo dezirus, li provos fari iom da oro, kaj ke li instruos al la reĝo ĉion kion li sciis. La reĝo multe dankis lin, opiniante, laŭ tiaj vortoj, ke en tio ne povias esti ia ajn trompo. La fripono donis al la reĝo liston de ingrediencoj. Ĉiuj estis facile troveblaj substancoj, kaj inter li estis bulo da tabardio. Kaj la reĝo mendis ĉiujn ingrediencojn, kiuj kostis entute nur du tri ŝilingojn. Kiam la ingrediencoj estis pretaj, oni miksis kaj kunfandis ilin antaŭ la reĝo, kaj en la fundo de la krisolo aperis unco da fajna oro. Kaj la reĝo, vidante ke per ingrediencoj kiuj kostis du tri ŝilingojn oni faris unu uncon da oro, multe ekĝojis kaj konsideris sin la plej bonsorta homo en la mondo, kaj li petis de la fripono (kiun la la reĝo taksis kiel tre honestan homon) ke li faru pli da oro.

Kaj la fripono respondis, kvazaŭ li ne pli scias pri tio:

'Reĝa moŝto, mi jam instruis al vi ĉion kion mi scias, kaj de nun vi scipovas fari ĉi tion tiel bone kiel mi. Sed sciu bone ke se mankus iu ajn el ĉi tiu ingrediencoj, oni ne povus fari oron.'

Kaj, post ol diri tion, li petis permeson foriri kaj reiris al sia hejmo.

La reĝo provis fari oron sen majstro, kaj li duobligis la kvantojn de la recepto, kaj li faris du uncojn da oro. Li denove duobligis la kvantojn kaj li faris kvar uncojn; kaj ju pli da kvanto li uzis, des pli da oraj uncoj li faris. Kredante ke li povos fari tiom da oro kiom li volos, li mendis kvanton da ingrediencoj kiu sufiĉus por fari mil uncojn. Kaj oni trovis ĉiujn ingrediencojn krom tabardio. Kiam la reĝo eksciis ke li ne povas fari oron pro la manko de tabardio, li sendis venigi la viron kiu estis donanta la recepton al li, kaj diris al li ke li ne povas fari oron kiel antaŭe. Kaj la viro demandis al la reĝo ĉu li havas ĉiujn ingrediencojn de la recepto kiun li estis skribinta. Kaj la reĝo diris, ke li ja havas ĉion, krom tabardion.

Tiam la fripono diris, ke oni ne povas fari oron se mankas iu ajn el la ingrediencoj, tiel kiel li avertis al la reĝo la unuan tagon. Kaj la reĝo demandis al li ĉu li scias kie oni povus trovi tian tabardion, kaj la fripono jesis.

Kaj la reĝo ordonis al li, ke se li scias kie oni povus trovi tian substancon, li iru serĉi ĝin kaj alporti kvanton kiu sufiĉos por fari tiom da oro kiom li volos.

La fripono diris, ke kvankam iu ajn servisto de la reĝo povus plenumi tian komision tiel bone kiel li, eĉ pli bone, li mem iros por fari plezuron al lia reĝa mosto, kaj ke ekzistas multe da tabardio en lia naskiĝlando. Poste, la reĝo demandis kiom kostos la aĉeto de la tabardio kaj la vojaĝo, kaj la kalkulo leviĝis al granda sumo da mono.

Kaj post ol la fripono ricevis la monon, li forvojaĝis kaj la reĝo neniam revidis lin. Kaj tiel estis trompita la reĝo pro sia malprudento. Kaj vidante ke tiu homo ne revenas, la reĝo sendis siajn servistojn al lia domo por ke ili serĉu ian informon pri li. Kaj ili ne trovis en la domo ion ajn, krom fermitan kofron; kaj, post ol malfermi ĝin, ili ene trovis paperon kun jena mesaĝo:

«Bone sciu ke ne ekzistas tabardio en la mondo; mi certigas al vi ke mi trompis ĝin, kaj kiam mi diris al vi ke mi riĉigos vin, vi devis diri al mi ke mi antaŭ riĉiĝu min mem, por ke vi min kredu.»

Kelkajn tagojn poste, iuj homoj kiuj amuzadis sin serĉante kaj ridante, skribis listojn de ĉiuj homoj konataj de ili, laŭ iliaj karakteroj, dirante: «La ruzaj homoj estas Iu Ajn kaj Iu Ajn; kaj la riĉaj — Iu Ajn kaj Iu Ajn; kaj la saĝaj — Iu Ajn kaj Iu Ajn». Kaj tiel ili skribis listojn laŭ ĉiuj bonaj aŭ malbonaj karakteroj. Kaj kiam ili faris la liston de malprudentaj homoj, ili skribis la nomon de la reĝo. Kaj la reĝo aŭdis pri tio kaj li sendis venigi ilin, promesante ke li ne punos ilin. Kaj li demandis al ili kial ili skribis lian nomon en la liston de malprudentaj homoj. Kaj ili diris ke pro tio, ke li donis tiom da mono al nekonata homo, pri kiu li nenion sciis.

Kaj la reĝo diris ke ili eraras, ĉar se tiu viro kiu elportis la monon revenus, oni pruvos ke la reĝo ne estas malprudenta homo. Kaj ili diris al li ke la listo ne mallongiĝos, ĉar se la viro revenus, ili forstrekos la nomon de la reĝo en la listo kaj skribos tien la nomon de la viro.

Kaj vi, sinjoro grafo Lukanoro, se vi volas ke oni opiniu vin prudenta homo, ne risku ĉe dubinda entrepreno tiom da via havaĵo, ke vi devos penti se vi ĝin perdus pro la avido de granda sed necerta profito."

La grafo ŝatis ĉi tiun konsilon kaj li sekvis ĝin, kaj ĝi estis utila por li.

Kaj vidante Don Johano, ke la rakonto estas bona, li ordonis ke ĝi estu skribata en ĉi tiun libron, kaj li verkis ĉi tiujn versojn por akompani ĝin:

Se senhavul’ promesas ke li riĉigos vin

Diru al li ke li mem antaŭ riĉigu sin.

Kio okazis en la du lastaj monatoj (10a de junio-10a de julio 2008)

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Thu, 10 Jul 2008 05:43:16 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

Nu bone, mi volas iom praktiki kun ĉi tiu blogilo kaj blogejo.

La Hispana Kongreso de Esperanto okazis en Kuenko (3an-6an de julio). Mi estis la ĉefa kaj preskaŭ la sola organizanto aŭ LKK-ano kaj la Kongreso estis la kulmino de multaj monatoj da laboro. Mi bedaŭras nur ke dum la kongreso mi ne havis tempon akompani miajn plej estimatajn geamikojn...

www.ipernity.com/doc/pedroesperanto/album/73693

Kaj ankaŭ dum la kongreso mi fariĝis 50jara aĉulo...

intervjuo (en la hispana)

nobody@ipernity.com (Alejandro Pareja) — Wed, 06 Feb 2008 11:14:42 +0000

Alejandro Pareja has added a post:

http://www.sindinero.org/entrevistas/archives/4