Articles from Pedro Hernández

Tamen prononceblaj...

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Thu, 14 May 2015 20:35:03 +0000

Laŭdire, kelkaj el la plej malfacilaj sonoj (por ne denaskuloj de ties lingvoj, kompreneble), estas la tiel nomataj ĝenerale "clicks" (klakoj, ial en la vikipedio nomataj "klaketoj": eo.wikipedia.org/wiki/Klaketo). La sonoj devenas de la lingvoj ĥojsanaj (tiuj palorataj de la boŝmanoj en sudokcidenta Afriko), en kiuj statistike la klakoj aperas en ĉiu dua silabo, kaj estas ege diversaj. Vi povas aŭskulti interesegan specimenon ĉi tie:

www.youtube.com/watch?v=c246fZ-7z1w

Dum la migrado suden de la bantuaj popoloj, kelkaj el tiuj sonoj estis transprenitaj en la bantuajn lingvojn, ĉefe la zuluan kaj la kosan (la gepatra lingvo de Nelson Mandela). Do, ni provu prononci ilin. Unue kurseto (en la angla, se iu volas traduki, antaŭen ;) )

www.youtube.com/watch?v=31zzMb3U0iY&feature=related

Due, "vivanta" specimeno:

www.youtube.com/watch?v=kZhGcChzlZw&feature=related

Kaj nun, ni aŭskultu la saman kanton, kantata de Miriam Makeba, kaj ni klopodu sekvi la tekston en la kosa lingvo. Memoru ke la "q" estas ĝuste tiu sono, kiun oni prononcas kvazaŭ imitante la senkorkigon de ŝampana botelo...

www.youtube.com/watch?v=3m_TEq2E4cs

Igqira lendlela nguqo ngqothwane

Igqira lendlela nguqo ngqothwane

Seleqabele gqi thapha nguqo ngqothwane

Selequbule gqi thapha nguqo ngqothwane

KIEL KOMPRENI UKRAINION

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Sat, 28 Feb 2015 21:38:21 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

(Artikolo, kiun mi verkis por la revuo "Kontakto", en decembro de 2004, dum la "Oranĝa Revolucio")

En la plejmulto de la teritorioj kie ekzistas naciismaj movadoj, temas pri ideoj kiu rilatas la tutan landon, kiel ekzemple en Usono, aŭ temas pri regionaj movadoj kiuj rilatas nur parton de ekzistanta lando, kies celo estas defendi la interesojn de konkreta komunumo kaj ties teritorion, kaj eĉ sendependiĝi el la cetera lando, kiel ekzemple okazas en Eŭskio, Norda Irlando, Katalunio, Korsikio...

Tamen, en Ukrainio okazas io verŝajne unika en la mondo: la naciisma movado koncentriĝas en unu konkreta regiono, sed ĝia celo estas defendi la interesojn de la tuta lando, kies loĝantaro plejmulte ne subtenas la naciismajn ideojn, almenaŭ en la maniero subtenata far la “oficialaj” naciistoj.

Tian strangan politikan situacion oni povas kompreni nur konsiderante la historion de la lando.

Ukrainio estas unuiĝinta teritorio nur ekde la Dua Mondmilito. Ĝis tiu momento, la historio de la diversaj ukrainiaj teritorioj estas sufiĉe malsimila por disvolvigi tutan malsimilan sociopolitikan idearon. Se la plejmulto de la lando (orienta, suda kaj centra Ukrainio) estis parto de la Rusia Imperio, la occidenta parto estis ĉiam sub la povo de la poloj, ĉu rekte, kiel parto de la pola ŝtato, ĉu kadre de la Aŭstra-Hungara Imperio. Unuavide, la situacio de la ukrainia popolo ne devus esti tre malsimila, se oni ne konsideras la socio-politikan bazon de ambaŭ potencoj.

Pollando estis unue la “lando de la poloj”, t. e., lando kiu ekzistas nur per kaj por la poloj, kaj tio signifas ke la tuta kontrolo de la lando devas esti en la manoj de la poloj kaj ili estas ĉie favorigitaj tie, kie loĝas nepoloj. La bazo de la ŝtato estis la nacia aparteno. Kiel reago, tio okazigis kreskantan memkonscion far la nepolaj loĝantoj de la lando (plejmulte ukrainoj), situacio kiu daŭris kiam la antaŭa pola teritorio estis parto de la Aŭstra-Hungara Imperio. La kontraŭstaro estis poloj kontraŭ ukrainoj kaj male. Kaj ju pli la ukrainoj estis premataj de la poloj, des pli radikaliĝis la naciisma reago de la ukrainoj kontraŭ la poloj.

En Rusio la situacio malsimilis, ne laŭ la vivkvalito de la loĝantaro, sed laŭ la sociopolitika bazo de la lando. La Rusia Imperio estis lando kun fortega klasa socia strukturo. Ni ne forgesu ke ĝis 1861 la plejmulto de la Rusia loĝantaro estis servutuloj, kaj tio sendepende de la nacia aparteno. Kutime, kiam la Rusia Imperio konkeris iun novan teritorion, egaligis la tiean aristokration al la sia propra aristokratio kaj servituligis la kamparanojn. La situacio de ukraina kaj rusaj servutuloj estis la sama. Do, la atendota reago ne estis kontraŭ la “rusoj”, sed kontraŭ la reprezentantoj de la Imperio. Ekzemple, en la ukraina lingvo ekzistas la vorto “moskal”, ulo malamata en la tuta popola literaturo de la deknaŭa jarcento: “Enamiĝu, nigrbrovulinoj, sed ne al la moskaloj” (T. Ŝevĉenko). Multaj nun, erare aŭ intence, kompren(ig)as tiun vorton kiel “moskal = moskvano = ruso”, kvankam ne temis pri “nura ruso” sed pri soldat(aĉ)o de la Rusa Imperio, t. e., la ilo de la Imperio por submeti la servutulojn, sendepende de ilia nacieco. Pro tio, kvankam disvolviĝis ankaŭ la ukraina memkonscio en ĉi tiu teritorio, ne aperis tia radikala naciisma movado kie en Okcidenta Ukrainio, sed pli facile disvolviĝis alia memkonscio: klasa.

Ni preterpasu la epokon de la sendependa Ukrainia ŝtato tuj post la Oktobra Revolucio, tro komplika por ĝin analizi ĉi-tie, kaj ni alvenas al la Dua Mondmilito. Kiam Sovetio aneksas la orientan parton de la tiama Pollando, interalie la okcidenta Ukrainio, ĉi tiu unuflanke unuiĝis kun la cetera Ukrainio, sed aliflanke la okcidentukrainiaj naciistoj konsideris ke Sovetio nur anstataŭas Pollandon kiel okupanton, kaj tial, kiam la nazioj eniris Ukrainio en Okcidenta Ukrainio fervore apogis ilin, ĉar krome laŭ idearo estis pli proksimaj al la nazioj ol al la komunistoj.

Ni analizu iomete la situacion en tiu epoko. Ĝuste antaŭ la milito preskaŭ ĉiuj landoj (krom Ĉeĥoslovakio) ĉirkaŭ Sovietio havis faŝismajn registarojn (Horthy en Hungario, la Fera Gvardio en Rumanio, ktp). Ankaŭ la faŝismaj ideoj estis la bazo de la naciisma idearo en Ukrainio, kies estroj, kiel Stepan Bandera, revis krei sendependan ŝtaton surbaze de tiu idearo. Cetere, la nazioj kreis faŝismajn ŝtatojn en Kroatio (Ante Paveliĉ), Slovakio (Tiso), kaj verŝajne ankaŭ kreontus en Ukrainio se la nazioj ne volus kontroli Ukrainion mem. Pro tio ne strangas ke la okcidentukrainiaj naciistoj apogis kaj helpis la naziojn, kreis la divizion “Haliĉina” kadre de la germanaj “SS”, ktp. Konsekvenco: la ceteraj ukrainoj konsideris la okcidentajn kiel faŝismaj perfiduloj kiuj apogas la malamikon, detruantan Ukrainion kaj buĉantan amase la loĝantaron. Siaflanke, la okcidentaj ukrainoj konsideris la ceterajn kiel rusigitaj perfiduloj al la ukrainia patrujo... Ĝis nun, la okcidentaj ukrainoj konsideras sin la “veraj” ukrainoj, kaj konsideras la ceterajn rusigitaj ukrainoj kiuj malhelpas la interesojn de Ukrainio favore al Rusio.

Tia reciproka misfido daŭras ĝis nun, kaj eĉ kreskas. Post la sendependiĝo de Ukrainio, en multaj lokoj en okcidenta Ukrainio okazis omaĝoj al la divizio Haliĉina, al Stepan Bandera (kies nomon portas placoj kaj ŝtratoj), oni metis monumentojn al Bandera, ktp, kio forte kreskigis la misfidon de la ceteraj ukrainoj. Fakte, en la plejmulto de la balotadoj, la konduto de la ukrainoj de suda kaj orienta Ukrainio estis voĉdoni por iu ajn kontraŭ la kandidato naciisma. Aliflanke, la okcidentanoj neniam klopodis ŝanĝi la bildon kiun havas pri ili la ceteraj ukrainoj, kaj tio ŝajnas al mi erarego, eĉ danĝera erarego, kvazaŭ la okcidentanoj pensus “ni tute pravas kaj la orientanoj iam komprenos tion”.

La sola “interna” kialo por la nuna situacio, en kiu amaso da nenaciistoj apogis Juŝĉenkon estas la espero batali kontraŭ korupto kiu regas en Ukrainio apud la ŝtata strukturo de Kuĉma kaj Janukoviĉ (miaopinie iom naiveca, se oni rigardas la historion de Juŝĉenko, kiu, estante prezidanto de la Nacia Banko “malaperigis” por siaj kunuloj 630 milionojn da dolaroj pruntitajn el la Internacia Mona Funduso, aŭ Julia Timoŝenko, kies riĉiĝo dank’al kontrabando de gazo estas sufiĉe konata, aŭ se oni demandas ĉu ne ekzistas korupto en la urboj, kies urbestroj estas naciismaj).

Estas multaj aliaj aferoj pri kiuj ni povas rakonti, ekzemple pri la maniero en kiu Usono kontrolas la okazintaĵojn en Ukrainio dum la lastaj semajnoj, pli aŭ malpli kaŝe financiante kaj organizante grupojn kiel “pora” por gvidi la situacion favore al la usonaj interesoj (kiel antaŭe en Jugoslavio “otpor”, en Kartvelio, ktp.) aŭ rekte financiante la elektadan kampanjon de Juŝĉenko (oni kalkulas ke proksimume 60% el la fondusoj devenas de usonaj institucioj, la fonduso Soros, la Monda Banko...). aŭ pri la ekonomia strukturo de Ukrainio, kies riĉeco kreiĝas preskaŭ nur en orienta kaj suda Ukrainio, kies industrio kaj minado, kiuj nun okazigas la kreskadon de la ukrainia ekonomiko (la plej alta kreskado en Eŭropo) estus endanĝerita se oni aplikas la ekstremliberigajn proponojn de la grupo de Juŝĉenko. Ni pripensu pri Leĥ Vaŭensa, kiu elpaŝis apud Juŝĉenko en Kievo. Post la venko de lia kontraŭkomunisma movado Solidarnosc, kies nesto estis la fama Gdanska Ŝipkonstruejo, “dank’” al la novaj reguloj de la libera merkato ĉi-tiu grandega ŝipkonstruejo bankrotis kaj la laboristoj, kiuj tiel batalis por atingi la kapitalismon, perdis siajn laborojn. Ironio de la destino? Ne. Tute antaŭvidebla konsekvenco.

La orientanoj timas ke venko de la naciistoj okazigos ankaŭ fermiĝon de la orienta landlimo kun Rusio, kio malhelpos la kontaktojn kun parencoj vivantaj en Rusio (ni ne forgesu ke tiu parto estis teritorio de Rusio dum jarcentoj), perdigos la rusan merkaton por la ukrainiaj varoj, kio ruinigus la ekonomion, kaj ekaperigos diskriminaciajn regulojn kontraŭ la rusparolantoj (ekzemple, plejmulto de la loĝantaro en Krimeo). Ne strangas ke multaj en orienta kaj suda Ukrainio preferus sendependiĝi. Ŝajne, en Ukrainio oni konsideras la patrujon kiel teritorio, sed aspektas kvazaŭ ekzistas sento, ke la patrujo ne bezonas parton de la loĝantaro.

Ukrainio povas funkcii nur se la prezidanto de la lando, la registaro, ktp, strebas regi por ĉiuj ukrainoj, ne submetante parton de la landon per la ideoj de la alia parto. Ĉu tio eblas en Ukrainio? Mi ne scias.

Sed la artikolo iĝus tro longa se ni klopodas analizi ĉiujn aspektojn de la Ukrainia situacio. Do, eble venontfoje.

Pedro Hernández

Fakulo pri Ukrainiaj Lingvo kaj Kulturo

Oficiala Tradukisto de Slavaj Lingvoj.

Madrido, Hispanio.

"An gcreideann tú féin sna Déithe?"

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Sun, 12 Oct 2014 19:59:21 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

OMRI. Dála an scéil, a chroí, an gcreideann tú féin sna Déithe?

AMMON. 'Sé mo thuairim phearsanta féin nach bhfuil i nDia ach teorainn a chuthaíonn an duine nuair a theipeann ar a shamhlaíocht dul i ngleic lis an tsíoraíocht. Amuigh ansiúd tá dorchadas diamhair dothuigthe; uaigneas uafásach na spéire; a chuireann scanradh ar ár n-aigne. Níl dóigh níos fearr le he a líonadh, le hé a dhaonnú, ba cheart domh a rá, ná déithe a shuíomh ann.

Salome

Cathal Ó Searcaigh

Kiun lingvon vi parolas hejme?

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Sun, 12 Oct 2014 17:47:23 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Antaŭ kelkaj tagoj, la instruisto de la filo de mia edzino, Gilmar, 4-jara, donis papereton demandante pri vakcinoj, alergioj, kto, kaj interaie "kiun lingvon vi parolas hejme?. Por respondi al ŝi, me verkis jenan leteron:

Mi iom klarigos, por ke vi komprenu la situacion. Mi estas oficiala tradukisto de ses slavaj lingvoj. Mi havas du filinojn, Jasna, 11-jara, estas filino de mia eksa edzino, rusino. Jasna loĝas kun ni. Poste mi kunvivis dum kelkaj jaroj kun germana esperantistino, kun kiu mi havis alian filinon, Flora, kiu nun estas 5-jara kaj loĝas kun sia panjo en Ratisbono, Germanio. Nun mi estas la edzo de Balogi, la panjo de Gilmar (mi esperas, ke ne okazos pli da ŝanĝoj en mia familia vivo). Do, la familia lingvo, kiu krome estas la sola komuna inter la fratinoj, estas Esperanto. Ĝi estas la lingvo per kiu mi parolas kun miaj du filinoj kaj la patrino de Flora. Evidente, Jasna parolas hispane. Aliflanke, kun Balogi mi parolas en la angla, almenaŭ ĝis kiam ŝi ekparolos hispane kaj esperante, kaj, kun Gilmar, foje angle, foje esperante (por ke li povu komuniki kun sia fratino Flora). Balogi parolas kun Gilmar en la secvana, kaj foje en la subija, kiu estas la regiona lingvo de la loko, el kiu ili devenas. Gravas ke Gilmar ne perdu ilin, por ke li povu komuniki kun sia familio en Bocvano. Mi ankaŭ lernas la secvanan pro la sama kialo. Krome, kun la virino kiu venas purigi la loĝejon de antaŭ 15 jaroj, kiu jam estas kvazaŭ familiano, mi parolas ukraine, kaj ŝi kaj Jasna ruse. Ankaŭ miaj klientoj, kiuj venas tri tagojn semajne por traduki dokumentojn, parolas kun mi ukraine kaj ruse. Kiam Flora venas el Germanio kun sia panjo por pasi kelkajn tagojn kun ni, inter si ili parolas la germanan aŭ la palatinatan, germanan dialekton.

Ĉiaokaze, el ĉi tiuj naŭ lingvoj, la plej oftaj estas la hispana, Esperanto, angla kaj secvana.

Kore,

Pedro Hernández

Lingva pureco en Afriko ;)

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Fri, 29 Aug 2014 18:55:02 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Mi ne dirus, ke niaj Eŭropaj lingvoj ne plenas je eksterlandaj vortoj, sed alia afero estas la miksaĵoj, kiuj okazas en multaj. En Hispanio tre famas la miksaĵo de angla kaj hispana en Ĝibraltaro, vere amuza ( eo.wikipedia.org/wiki/Llanita_dialekto). Sed en Afriko ni trovas bonegajn ekzemplojn de la ĉiutaga vivo.

La Suahila, ekzemple, transprenis (se adaptis) multajn vortojn el la araba, angla... sed jen kion ni povas "normale" trovi:

Jambo. Facebook account yangu likuwa inaingiliwa na ba criminals nika bloquer ili ni badili settings zimoja, na lengo ilikuwa ku protect jamaa na marafiki.

Sed tio okazas kun aliaj lingvoj, jen ekzemplo en lingala miksita kun franca (kaj ne nur):

siting devant ambassade ya brazza na madrid .le 3.08.2013 na 10h le jeudi tosengi ba resistent nionso ya espagne bozanga te contre le general de la police de brazza,tokotumba drapeaux ya congo.brazza.ingeta.

Aŭ Secuana, kun angla kaj afrikansa:

heeei banyana!!!ga ba go direle sepe ke batho hela ba ba ratang go isa ba bangwe ko tlase,ga ba rate motho yo mongwe a ka tshela sentle so ignore,ke di satanist..fa ba leba kwa le wena leba kwa oska re u lost friends..itse gre u lost demons that want nothin but sadnes 4 u..ke di fake dilo tseo..originals wl b happy 4 u..they must voetsek!!!

Foje mi pensas ke, se mi lernas kaj ekregas tiujn lingvojn ne konante la francan kaj la anglan, mi tute ne kapablus interkompreniĝi en tiuj Afrikaj landoj ;)

Tiom...

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Fri, 10 May 2013 04:53:17 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Tiom...

Tiom mi volintus

teni vian korpon inter miaj brakoj,

senti vian haŭton sur mia haŭto,

kaj sentigi al vi ĉion, kion mi sentas.

Vidigi al vi la ĉielon,

per miaj kisoj, brakumoj, karesoj...

Trakuri vian tutan geografion

per la pintoj de miaj fingroj,

foje tenere, foje volupte

ĝis kiam via haŭto ne eltenos,

ne plu eltenos kaj pli postulos, senfine,

ĝis kiam ĉiu poro de via korpo

malfermiĝu sopirante sorbi

ĝis la lasta ero de mia amo.

Kiom mi ŝatintus,

ke vi sopiru ke noktofino

neniam alvenu,

por ke mi povu plu karesi vian hararon,

sentigi vin virino,

la plej amata virino.

Kiom mi ŝatintus

ke vi sopiru ke la nokto,

jam finiĝinta, denove revenu,

por senti min apude,

apud via korpo, en via korpo,

profunde, tre profunde en vi,

sentigante al vi, per via plezuro,

la tutan amon kiu enestas en mi.

Ke vi ĉion forgesu, ke vi ne plu pensu,

ke simple vi ĉeestu,

sopirante ricevi ĉion,

tutan mian dediĉon, tutan mian maturecon,

ĉion, kion nur enamiĝinta viro,

kapablas doni al la amata virino.

ESPERANTA ORFEJO DE GOMA

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Mon, 11 Mar 2013 07:08:22 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Mi informas vin ĉiujn, ke la unuaj 1200 € estis enmanigitaj persone al respondeculo de la orfejo pasinstemajne.

Mi dankas al ĉiuj pro via helpo. Mi memorigas ke, se vi volas helpi al pluhelpi, ĉi tie vi havas la koncernajn informomoj: www.ipernity.com/blog/pedroesperanto/436088

KONGOLANDO

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Thu, 21 Feb 2013 18:16:03 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Se vi volas koni, kio estas okazanta en Kongolando, nepre spektu:

www.youtube.com/watch?v=NMtgHzXZnIg&feature=player_embedded!

Helpo por orfejo en la Konga Demokratia Respubliko

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Thu, 13 Dec 2012 10:23:24 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

En la urbo Goma, Kongolando, ekzistas orfejo, estrata de esperantistoj, kiuj okupiĝas pri la nutrado kaj lernejigo de la infanoj, kaj krome instruas al ili E-on, kiel rimedo por komuniki kun la ekstera mondo. Dum mia vojaĝo tra Ruando, mi renkontis unu el la responsuloj, Alphonse Waseka, kiu rakontis al mi ke, pro la malapero de la du homoj kiuj financis kaj la militstato, en kiu ili troviĝas, ili alfrontas grandajn problemojn por nutri kaj lernejigi la infanojn. La solaj enspezofontoj estas kantino kaj kokejo, kiuj donas tre nesufiĉajn enspezojn. Por bone elturniĝi, ili bezonus pligrandigi la kantinon kaj la kokejon, kaj ili taksas la projekton je ĉirkaŭ 6000 eŭroj. Mi proponis al Alphonse kolekti monon, kaj por tiu celo mi malfermis konton en Triodos Bank:

ES12 1491 0001 222042949723

Ankaŭ eblas uzi la konton ĉe UEA: pahb-a, indikante: "orfejo de Goma"

Iu ajn kvanto estos bonvena, kaj mi garantias, ke 100% de la mono atingos la orfejon (se eblas, mi mem enmanigos persone).

MI ANKAŬ PETAS DISVASTIGI TIUN PETON KIEL EBLE PLI

Dankon!

Vojaĝo al Ruando 7 (kaj lasta)

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Fri, 07 Dec 2012 13:49:33 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Hodiaŭ (kaj morgaŭ), mi viztos la (ne multajn) vidindaĵojn de Kigali, la ĉefurbo de Ruando. Por hodiaŭ ni havas multajn celojn. Unue la memorialo pri la genocido.

Dum la dekdua jarcento okazis multaj genocidoj, sed, miaoopinie, neniu tiom horora kaj harstariga kiel tiu de Ruando. Unue, ĉar dum nur tri monatoj preskaŭ unu miliono da homoj, el ĵusnaskigintoj ĝis maljunuloj, estis sovaĝe murditaj per tranĉilegoj, bastonoj, pafiloj... Due, ĉar ne temis pri iu konkreta armeo aŭ organizita grupo, sed pri la popolo mem, frenizigita per rasisma edukado kaj de la amaskomunikiloj (ĉefe la fifama Radio de la Mil Montetoj, Radio des mil Colines"), kiu plenumis tiun genocidon, planata per la registaro kaj la armeo, pri kies planado la fama "Internacia Komunumo" (Ekz, Bill Clinton kaj Koffi Anan) estis perfekte informitaj). najbaroj mortigis najbarojn, edzoj edzinojn, patrinoj gefilojn, atakis orfejojn kaj mortigis la tutsiajn infanojn... tamen, la denove "fifama" internacia komunumo dum la tuta genocido eĉ evitis uzi tiun nomon. La monstraĵo finiiĝis nur kiam la "Ruanda Patria Fronto" sukcesis konkeri Kigali kaj forpeli la provizoran registaron. Tio provokis grandegan amaselmigrado al Kongo (tiam Zairo), pli ol du milionoj da homoj... kaj Francio, kiu dum la tuta tempo subtenis la faŝisman registaron de Ruando, trejnis gian armeon, eĉ la neregulan milicon "interahamwe" kiu gvidis la genocidon, kaj eĉ partoprenis la militon kontraŭ la RPF, organizis la "Operacion Turkezon", kies fakta celo estis helpi la genocidan registaron kaj armeon fuĝi la landon...

Estas multaj dokumentaj filmoj pri la genocido, kelkaj ege bonaj. Rilate la artaj filmoj, la plej konata estas "Hotel Ruanda", sed kiel enokcidente farita filmo, miaopinie troo usonece "hapiendeca", kaj ne libera de la kutima subkonscia rasismo de "kompatindaj nigruloj" kaj "malbonkonsciecaj blankuloj". Multe pli rekomendinda (mia opinie vere bonega filmo) estas "Sometimes in April" / "Quelque jours en Avril" en.wikipedia.org/wiki/Sometimes_in_April

Evidente, la memorialo estas impresiga kaj nepre vizitenda dum vizito al Kigali. Pli bone ol iu priskribo, mi rekomendas viziti la paĝon de la memorialo mem: www.kigalimemorialcentre.org/old/index.html

Post la pli ol kortuŝega vizito al la memorialo, ni veturas tra la riĉaj kvartaloj de Kigali por atingi punkton, el kie haveblas la plej bonaj vidoj de la urbo.

La vojaĝo pluas al la kontraŭa flanko de la urbo, la Prezidanta Palaco, kie la diktatoro Habyarinama vivis ĝis sia morto en 1994. Teorie temas nun pri la Historia Muzeo de la II Respubliko. Fakte, la sola interesaĵoj tie estas la postrestaĵoj de la aviadilo, kie vojaĝis el Aruŝa Habyarimana kaj la prezidanto de Burundio, kiu estis trafita de teraera misilo eo.wikipedia.org/wiki/Murdo_de_Habyarimana_kaj_Ntaryamira kaj falis ĝuste sur la ĝardenoj de la palaco, t.e, antaŭ la okuloj de la familio. Tio fakte estis la "signalo" por komenci la jam planitan genocidon.

Alveninte al la enirejo, mi vidas ke pageblas per Visa... sed "kurioze", la kreditkarta terminalo ne funkcias. "Mmmm... kiom kostas la enirbileto?" - "6000" -. Bone, kiel en ĉiuj muzeoj... "sed mi ne havas sufiĉe da Ruandaj frankoj..." - "Do, vi povas pagi per dolaroj". - "Mi ja havas eŭrojn..." - "mmm... eŭrojn..." kaj dum ili kalkulas la prezon en eŭroj. la deĵoranto vidas mian fotilon, kaj avertas: "cetere, oni devas pagi 2000 frankojn por foti". "Jes, sed mi ne intencas foti en la - palaco, nur ekstere..." "neee, interne estas malpermesite, vi pagas por foti ekstere", "do... atendu momenton, mi demandos mian soforon, ĉu li havas frankojn". Mi aliras al mia ŝoforo: "Jack, ek, ni foriras".

La venonta vizito estas la domo de Richard Kandt, germana esploristo kaj fondinto de Kigali de.wikipedia.org/wiki/Richard_Kandt Nuntempe, post kiam la posedanto, la Germana Registaro, donacis ĝin al Kigali, ĝi enhavas etan muzeon pri natura historio de Ruando. La ĉarma deĵorantino rakontas al mi ĉiujn detalojn, pri la laborĉambro de Kandt kaj pri la diversaj naturaj parkoj de Ruando, kelkaj el ili mi nepre devas viziti dum mia venonta vojago al Ruando (kiu, espereble, okazos).

Fine, venas la momento por la aĉetumado. Ni iras al la plej granda librovendejo en la urbo. Vere impona kaj okcidentaspekta (ne tiom strangas, se oni konsideras ke la posedanto estas nederlandano). Mi aĉetas ankoraŭ kelkajn materialojn pri kinyarwanda kaj pri diversaj aspektoj de loka kulturo, kaj oni konsternige informas min, ke ne ekzistas eldono de La Eta Princo en kinyaruanda :(. Post la kutimaj problemoj por funkciigi la Visa -erminalon, finfine mi iras al la apuda banko por elpreni monon per la karto. Post kelkaj frustrigaj klopodoj, la maŝino elvomas amason da monbiletoj kaj, metante pene la pakaĵon en la poŝon, kvazaŭ ĉevalkomercanto en foiro, mi revenas kaj pagas.

Poste venas la momento de la Metia Merkato. Temas pri vico da budoj, bele organizitaj ĉirkaŭ korto kaj koridoro kiu eliras el ĝi, plenplena da mirindaĵoj: mirinde belaj kaj foje timigaj maskoj kaj lignaj statuetoj, aŭtentikaj, devenantaj el la diversaj triboj de Kongolando. Miloj da metiaĵoj faritaj ĉefe de la vendistoj (la merkato apartenas al kooperativo de metiistoj), modernaj ruandaj maskoj, teksaĵoj, statuetoj, korboj, ĉiuspecaj ornamoj, artaĵoj de la bela kaj interesega loka tradicio Imigongo: fr.wikipedia.org/wiki/Imigongo La vendistoj, afable altiras min al siaj propraj budoj. Ne estas la ĉefa turisma sezono, kaj turisto estas nepre ĉasenda. Mi entuziasme kunlaboras kun la vendistoj kaj finfine mi aĉetas pli ol laŭ la aviadilaj reguloj estus prudente...

Mi revenas al hotelo ŝarĝita, senmona sed feliĉa :)

La postan tagon, jam sen Jack, mi iras promeni por laŭeble miksiĝi en la Kigalia vivo (laŭeble, ĉar se kelkaj esperantistoj fierigis min pri mia afrikaneca pensmaniero, evidentas ke blankulo kun fotilo ne povas promeni tie kaŝe...).

Unue mi ŝatus foti interne la katedralon, nekutiman por okcidentulo. Sed kio estas kutime en la tuta mondo estas la ĝojo de pastro kiam havas la eblon malpermesi ion, kaj tuj la fotado estas malpermesita. Mi pluiras kaj atingas la lokan komercan straton. Ambaŭflanke, senfina vico da teretaĝaj vendejetoj ofertas la plej diversajn aĵojn, foje miksitajn, La homoj ĉie svarmas, kaj la veturiloj penas antaŭeniri. En ĉiu angulo aperas io interesa. Mian tutan vinon bedaŭros ne kuraĝi peti permeson portretigi al iu ege maljuna, solena,esprimplena virino kun tradiciaj vestaĵoj, kiu tre afable salutis min. Multaj almozuloj, ĉefe virinoj, nudpiedaj, portante siajn infanojn. Meze de la estrato, knabo portas sur la kapo deko da matracoj de unu kamiono al alia...

Mi atingas la alian librovendejon de la urbo (almenaŭ mi nur konas pri tiu du), la librovendejon "Caritas", Tie, krom multa religia literaturo, mi trovas unu aŭ du interesegajn librojn. Bedaŭrinde, pageblas nur per Ruandaj frankoj, kaj en tiu loko de la urbo estas neniu banko. La vendistino afablege rakontas al mi, ke baldaŭ ili disponos je (evidente ne funkcionta) Visa-terminalo.

Mia celo estas nun viziti la Belgan Memorialon. Temas pri la iama sidejo de la belgaj soldatoj, kie komence de la genocido ili estis sovaĝe murditaj. Ilia tasko estis protekti en la unuaj tagoj de la genocido la ĉefministrinon, en.wikipedia.org/wiki/Agathe_Uwilingiyimana kiu ankaŭ estis murdita. Tie videblas ankoraĵ la spuroj de la pafado. Staras la belga flago apud la ruanda, monumento al la soldatoj, kaj kelkaj afiŝoj interne.

Mi revenas per tute alia avenuo, kie troviĝas la hospitalo, la impona hotelo Serena, kaj ambasadejoj. Tute arbigita, bela strato.

Revenante a la centro, mi pasas ankaŭ apud la fama "Hotelo de la Mil Montetoj", sur kies historio baziĝas la filmo "Hotel Ruando". Divenaĵo por la franclingvanoj: la loĝantaj eksterlandanoj moke nomas la hotelon, "Des Mil Colines", ŝanĝante unu literon per alia...

La urbo estas pura kaj sekura. La registaro havas tre fortan naturmedian politikon, ĉefe pro la detruado de arbaroj dum la genocido kaj la moviĝo de refuĝintoj (eble du aŭ tri milionoj da Rwandanoj devis translokiĝi). Krom la amasa replantado da arboj, en kies tasko la tuta loĝantaro estas engaĝita, la uzado de plastaj sakoj estas absolute malpermesita. Eĉ oni povas forpreni la plastajn sakojn al la vojaĝantoj kiuj tenas ilin en la mano dum pasado de la pasportkontroloj.

Dum la tago, policistoj kontrolas la sekurecon en la urbo, kaj nokte, ekster la urbo, armitaj soldatoj kontrolas la ĉefajn ŝoseojn kaj stratojn. Eble por Eŭropano tio aspektas kiel "polica ŝtato", sed konsiderante la historion de la lando, neniu Ruandano plendas.

La sabaton, mi dediĉis la matenon al la lokaj esperantistoj. La loka klubo, kiu troviĝas en ege modesta kvartaleto proksima al la flughaveno, estas ligita al la "Asocio por Protektado de la Sanktaj Skribaĵoj". Temas pri pli ol tridek homoj, kies plejmulto parolas esperanton, kaj kies celo estas revizii la (laŭ ili fuŝa) tradukon de la Biblio kaj fari proponojn al la loka "Bible Society". Bedaŭrinde, la plejmulto de ili troviĝas nun en Gisenyi, kaj aliaj, ĉefe ruandanoj, partoprenas nupton de unu el ili. Do, restas deko da komencantoj, ĉefe el Kongolando kaj Burundio, kiuj entuziasme akceptas min, kaj kiujn mi igas paroli kaj rakonti pri si unuope. Afablegaj kaj amindaj homoj, vere.

Mi verkas ĉi tion la dimanĉon matene. Post kelkaj horoj mi flugos reen al Eŭropo, kun ega bedaŭro disiĝi el ĉi tiu belega, interesega, gastema lando, Sed mi certe revenos :)

Vojaĝo al Ruando 6

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Thu, 06 Dec 2012 06:19:25 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Pli normala horo por vojaĝi. Je la oka atendas min mia gvidanto, ĉi foje por veturi sudokcidenten, al Butare, kultura ĉefurbo de Ruando, kaj poste al Nyanza, la sidejo de la Ruandaj reĝoj ĝis la proklamo de la respubliko en 1961, guste antaŭ la sendependiĝo de la lando. Survoje denove konstantaj piedirantoj sur la flankaj vojoj de la ŝoseo. Se oni bezonas pisi dum la veturado, trovi senhoman lokon estos vera problemego!. La beleco de la pejzaĝo ne ĉesas mirigi min. Bananarbaroj, kampoj da rizo, diversaj legomoj, maizo... la agrokulturo ĉieas, kaj en la kamparo konstante videblas grupoj da gekooperativanoj laboregantaj. Kaj mi diras "ge-", ĉar la rolo de la virinoj en ĉi tiu lando estas nekredebla. Interalie, la Ruanda parlamento estas la sola en la mondo kie la virinoj estas plimulto.

Kooperativoj estas logika kaj pozitiva rezulto de la konstanta malgrandiĝo de la familiaj terenoj pro la forta kreskado de la loĝantaro. Ruando havas ĉirkaŭ po 450 loĝantoj je kvadrata kilometro, kaj kreskegas. La infanoj amasas, kaj fakte tia denseco de loĝantoj estas vera problemo por plibonigi la ekonomian nivelon de la popolo. La registaro faras fortan kampanjon de familia planado kaj instigas la familiojn havi ne pli ol tri infanojn. Krome, ĉie videblas afiŝoj instigante gepatrojn paroli pri sekso (ĉitiea tabuo) kun la infanoj. Tio ankaŭ rilatas la batalon kontraŭ Aidoso

Aliaj afiŝoj kiuj aperas konstante laŭlonge de la ŝoseo temas pri malario. Post amasa disdonado de kulretoj tra la tuta lando ŝajnas ke eĉ en la plej malriĉa domaĉo la litoj estas protektitaj, kaj tio draste malkreskigis la kvanton da infektitoj.

Fakte, estas multaj interesaj faktoj, ekzemple ĉiuj ruandanoj disponas je sankarto por viziti la kuraciston. La sanservoj estas pagataj de la ŝtato, interalie per la kotizoj kiuj pli kaj pli kapablas pagi la Ruandanoj (la sanservoj, tamen, estas universalaj).

Evidente, la mizero ĉieas, pasos multaj jaroj ĝis kiam digna vivnivelo atingos la tutan landon. Ĉiufoje kiam mi lasas la veturilojn por foti, knaboj inter sep kaj dek unu jaro, pli malpli, ripetas la samajn vortojn: "mzungu", (eksterlandano) kaj iun vorton kiu, uzante grandan dozon da imago, ŝajnas "money".

Tamen, videblas la evoluo. Restas multaj adobaj domaroj, sed ofte videblas apud forlasita adoba domo, nova dometo, ankoraŭ malriĉa, sed jam konstruita per modernaj brikoj, kaj foje eĉ sufiĉe kvalitaj domoj.

Alia interesaĵo: Jack atentigas min pri signaloj rande de la ŝoseo. Laŭ la ŝoseoj, optika fibro atingas ĉiujn angulojn de la lando. La kvanto da homoj kiuj havas retaliron estas tre malgranda, sed oftas la retumejoj, kaj multaj uzas la retaliron de la laborejoj. Tamen la poŝtelefonoj estas ege disvastigitaj, sistemo multe pli malmultekosta ol instali telefonajn liniojn por fiksaj telefonoj. Cetere, per la poŝtelefonoj la lando sukcesis havi enviindan nivelon de korupto, kompare kun aliaj landoj de Afriko: Se Ruando estas en la posteno 50 laŭ la "travidebleco" de la sistemo, la najbaraj landoj okupas postenojn inter 102 (Tanzanio) kaj 165 (Burundio). Kaj eĉ europuniaj landoj kiel Italio aŭ Ĉeĥio havas pli altan nivelon da korupto. Se iu funkciulo, el la plej malalta ĝis ministro postulas monon, la postulato povas tuj telefoni la superulon, kies telefonnumeroj estas publikaj, La kulpulo povas esti eĉ malliberigita. Kiel kutime, afiŝoj sur la ŝoseoj instigas la popolon reagi. Tio ja havas alian flankan konsekvencon por la ekonomio. Investistoj preferas investi en Ruando.

Butare estis la ĉefurbo de Ruando ĝis la sendependiĝo, kaj tiam oni traslokigis ĝin al Kigali, kiu situas pli centre en la lando. Nuntempe ĝi estas la kultura centro de Ruando. Studenta urbo, tie troviĝas la Ruanda ŝtata universitato.

Nia celo estas la Nacia Muzeo de Ruando. Temas ĉefe pri etnografia muzeo. Unu el la plej bonaj kiun mi iam vizitis (kaj estis multaj). En la diversaj ĉambroj rakontatas pri ĉiuj kutimoj, metioj, aspektoj de la vivo...kaj la eksponaĵoj estas mirinda.Unu foto atentigas min. Temas pri foto de du knabinoj de komenco de la dudeka jarcento, kies celo estas montri la tradiciajn ornamaĵojn,

Mi ĉiam mokis pri la fakto ke, antaŭ pli ol cent jaroj la prudegaj eŭropanoj devigis la afrikajn virinojn kovri sian bruston, kaj nun la blankulinoj iras al la plaĝoj de Kenjo por "toplesumi", kion la nunaj nigrulinoj neniam kuraĝus fari.

Nu, en la foto la knabinoj estas super la talio nudaj, sed prude kovras la mamojn per siaj manoj. Evidente, la pruda fotisto postulis tion skandaliĝinte pri tia nudeco...

Vere, la muzeo pravigas la vojaĝon al Butare.

Nia posta celo estas Nyanza, la iama reĝa ĉefurbo. Unue, viziteblas la reĝa palaco, okupata de la reĝoj ĝis la sendependiĝo. komence mi havas lingvan problemojn. La gardistoj indikis al mi, ke mi devas demeti la ŝuojn. Klare. Mia demando, evidente estis: kie mi lasu ilin? Kaj evidentiĝis ke nek la gardistoj, nek la deĵorantinoj parolas ion krom la Kinyarwanda (kiun mi ankoraŭ ne tute majstras ;)). Mi bezonis kelkajn minutojn por atingi interkonsenton pri miaj ŝuoj, kaj la surdomuta vizito komencis.

La konstruaĵo ne estas granda, aspektas kiel unuetaĝa vilao kun deko da ĉambroj ĉirkaŭ korto, kaj la tipa koloniepoka fasado kun laŭlonga balkono. Interne, la plejmulto de la meblaro malaperis, forrabita dum la genocido, sed la ĉefa salono aspektas kompleta. Krome, diversaj afiŝoj tri lingvaj (preskaŭ en ĉiuj muzeoj la informoj estas trilingvaj: kinyarwande, france kaj angle) rakontas pri la historio de la lando ĝis la sendependiĝo

Pli interesa apude estas la rekonstruaĵo de la iama palaco antaŭ la alveno de la koloniistoj. Temas pri kabanaro ĉirkaŭita de granda palisaro. La internon de la grandega kabano de la reĝa familio mi priskribos kiam mi alŝutos fotojn, sed estas la tipa interna strukturo de aliaj Ruandaj kabanoj, sed pli granda kaj ornamita.

Malantaŭ la granda kabano troviĝas du aliaj kabanetoj. Unu por la lakto, zorgata de virga knabino, vizitebla nur de aliaj knabinoj, kaj alia por la biero, zorgata de knabo (neniu informo pri ties virgeco) vizitebla nur de aliaj knaboj. Ĉiu eltiru siajn konkludojn ;). Malantaŭ la kabanaro la bestejo, kun miaj plej ŝatataj grandkornaj bovinoj, kaj unuavice, mirinda virbovo kun gigantaj kornoj. Se tiaj estus la hispanaj, neniam ekzistintus la taŭrobataloj... Kaj apude bestejeto kun ĵusnaskiĝintaj bovidoj.

Reen al Kigali. Vespere, privata vespermanĝo...

Vojaĝo al Ruando 5

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Tue, 04 Dec 2012 20:03:21 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Denove vekiĝego, je la kvara kaj duono atendos min la veturilo. Ĉi foje mi iras orienten, al la Akagera Nacia Parko, kiu okupas preskaŭ dekonon de la lando, la plej orientan parton.

Ni ekiras sekvante la ŝoseon al la flughaveno. Survoje ni vidas la plej tipan bildon de Kigali: centoj, miloj da lumetoj de la domoj konstruitaj sur la deklivoj de la montentoj kiuj ĉirkaŭas la ĉefurbon. Tute trafe, la lando konatas kiel "La Lando de la Mil Montetoj". La stratoj ne estas tiom plenplenaj da homoj kiel la ŝoseo, kiu kondukis nin norden. Tamen, kiam ni alproksimiĝas al iu urbeto, la vojoj pleniĝas de homoj portantaj bananojn, tutajn, grandajn manojn da bananoj. Ofte sur la kapoj (mi imagas ke en Ruando neniu havas kolajn problemojn), ofte mi vidas biciklojn tiom ŝarĝitaj per bananoj, ke necesas la peno de du homoj por puŝi ĝin. Ni estas en la regiono de la bananoj, kiujn en Ruando oni manĝas kuiritaj aŭ kiel freŝaj fruktoj, aŭ uzas por produkti la bananan bieron, la nacian alkoholaĵon.

Cetere, ĉi tie la ŝoseoj (almenaŭ la ĉefaj) ne nur estas en mirinda stato, sed estus enviindaj por multaj eŭropaj biciklistoj, ĉar pro la granda kvanto da homoj en bicikloj aŭ piedirantaj, ambaŭflanke de la ŝoseo estas bonegaj, larĝaj vojoj por homoj, kiuj ne iras per aŭto.

Multaj el la domoj kiujn mi vidas apud la ŝoseoj estas konstruitaj per adoboj, kaj foje, la adobaj brikoj videblas surtere, sekiĝantaj por posta konstruado. Tamen, la politiko de la registaro de Paul Kagame atingas ankaŭ ĉi tien. El la plej mizeraj loĝejoj videblas kablo, kiu konektas tiun dometon kun la tutlanda elektrika reto. Alia projekto esta la proviziado de akvo al la tuta lando. La evoluo de la lando videblas ĉie.

Fine, ni lasas la ĉefan ŝoseon kaj per longa tera vojo ni atingas la parkon. Ĝis preskaŭ la enirejo videblas homoj, ĉar la parko estas tute ĉirkaŭita per elektra barilo, por eviti ne nur la eventualan eliron de bestoj kaj endanĝeriĝon de la apuda loĝantaro, sed ankaŭ por protekti la bestojn kontraŭ la ŝtelĉasistoj (cetere, multaj el iamaj ŝtelĉasistoj nun laboras kiel gardistoj de la parko! Evidente, plej spertaj gardistoj ne troveblus ;) ).

Iom antaŭ la alveno al la parko, fine mi renkontas unu el miaj "fotoceloj", la impona vatusi bovo (poste mi renkontos aiajn): eo.wikipedia.org/wiki/Grandkorna_bovo

Jam ĉe la enirejo al la parko, grupo da zebroj spektas nin. Ni atingas la oficejon, kaj paginte la enirbileton kaj subskribinte dokumenton, senrespondecigantan la parkon okaze ke elefanto emos ludi piepilkon per mia persono, ni eniras kun la gvidanto en la parkon. Unue ni renkontas grupon de inaj impaloj, kiuj rigardas nin scivoleme, poste sur la vojo aperas iuj de mi nekonataj birdoj, similaj al grandaj pavoj. La savano pli kaj pli malfermiĝas, kaj, kvazaŭ salutitaj de impona tupio, ni atingas inmensan ebenaĵon, kie ĉiuspecaj bestoj trankvile manĝas. Dekstre, fone, grupo da ĵirafoj kvazaŭ ŝvebigas siajn kolojn, moviĝante malrapide. Aliaj tupioj, impaloj, ofte tutaj familioj da verukaproj transiras la vojojn antaŭ niaj okuloj. Nun la vojo estas blokita de grupo da pezegaj, fortikaj, timigaj buvaloj. Laŭ informo de la gvidanto, la buvaloj nur estas danĝeraj kiam estas solaj. Fakte, ili momente grupiĝas ronde, kvazaŭ sindefendante, sed baldaŭ ĉio trankvilas. Ni malrapide alproksimiĝas kaj la buvaloj rigardas nin el la rando de la vojo, malpli ol du metroj for...

Daŭras la veturado, kaj denove la veturilo eniras la savanon. Denove impaloj, simioj, zebroj... Verukapro entuziasme banas en flakaĉo meze de la vojo. La pejzago densiĝas, kaj la veturilo abrupte bremsas... Antaŭ la veturilo haste longa linio transiras la vojon. La nigra mambao, la plej danĝera serpento en la parko. Ĝia mordo povas mortigi homon en duonhoro.

Sur la surfaco de la lago du aŭ tri paroj da okuloj rigardas nin atenteme. Kiam mi eliras el la veturilo por pli konforte foti, la okuloj dronas kaj longe malaperas sub la akvo. Post iom da tempo, la hipopotamoj denove ekrigardas, por kontroli ĉu mi ankoraŭ estas tie, kaj malaperas denove.

Nun, sur la vojo aperas multaj damaĝoj, branĉoj, foje tutaj arboj falintaj sur la vojo, malhelpante la antaŭeniradon de nia veturilo... kaj grandegaj fekaĵoj. Evidentas, ke elefantoj proksimas.

Ni zorgeme rigardas ambaŭflanke, kaj fine mi ekvidas grandegan dorson for, en lago, duonkaŝita de la altaj kreskaĵoj. Ni forlasas la vojon kaj zorgeme alproksimiĝas evitante la marĉojn. Subite, granda grupo da simioj ekforkuras ekvidinte la veturilon, kaj rapide malaperas profunde en la arbaron. La veturilo alvenas la plej atingeblan lokon. La elefanto montras al ni la postaĵon. Mi penas trovi pli taŭgan lokon por fotado. Dum mi paŝas, dekoj da nigraj libeloj ekflugas. Tra la marĉoj ne eblas alproksimiĝi sen risko droni en la koton. Tamen mi sukcesas atingi la plej foran lokon, kie el iom supre pli bone videblas. La gvidanto helpas min vokanta la elefanton, kaj fine ĝi montras tutan sian flankon. Klare videblas la dentegoj, oreloj, rostro... kaj mi profitas por foti.

Ni alproksimiĝas al la fino de la parko. Subite ni vidas, tuj apud la elireja oficejo, grandega, impona paviano kiu trankvile sidas ĉe la rando de la vojo, kvazaŭ reĝo sur sia trono, kaj pli for alia. Jam preskaŭ elirante la parkon, granda grupo da pavianoj vagadas sur la vojo. La plej grandaj situas vidalvide al ni minace, kvazaŭ protektante la grupon. Fine, la grupo disiĝas kaj ni povas atingi la elirpordegon de la parko.Tiumomente, komencas fortega, tropika pluvego, kiu akompanos nin preskaŭ ĝis Kigali.

Vojaĝo al Ruando 4

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Mon, 03 Dec 2012 18:58:06 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Frumatena malavara matenmanĝo, ĉi-foje je la kvara matene, ĉar je la kvara kaj duono, Jack, mia gvidanto, prenos min per granda veturilo por viziti la nacia parko de la vulkanoj. Nia celo estas viziti la orajn simiojn, apud la landlimo kun Ugando kaj kongolando.

Ankoraŭ ne estas la kvina matene, tamen la urbo jam svarmas de homoj kiuj venas por porti varojn kaj manĝaĵojn en inmensaj pakaĵoj sur iliaj kapoj. Venas el ĉiuj direktoj, aperas nokte en la randoj de la soseo kiel senfinaj vicoj da homo el kiu scias kiom for.

Iom post iom leviĝas la suno, kaj la belgaj valetoj inter la montetoj transprenas ĉiujn nuancojn de la verdo, kaj la tago komencas.

Daŭre la veturilo supreniras direkte al la parko de la vulkanoj, Ĉi-tiuj vulkanoj, impresigaj, plejparte aktivas, Kaj antaŭ dek jaroj unu el ili detruis duonon de la urbo Goma, en la apuda Kongolando.

Ni atingas Ruhengeri, la plej alta urbo de la lando, el kie komencas la ekskuroj por spekti la gorilojn kaj la orajn simiojn. Dum ni atendas la ceteron de la grupo, ni ĝuegas la nekredeble bongustan ruandan kafon, spektante grupon de dancistoj, kaj unuafoje mi havas la eblecon spekti la nacian dancon "Intore" www.youtube.com/watch?v=wlrxndl8fPc

La unuan parton de la vojaĝo ni faras per veturilo. Poste, piede, ni trairas la kultivitan kamparojn, kie homoj laboras kaj multaj etaj infanoj alvenas por saluti nin. La kamparo finiĝas, komencas la ĝangalo kaj la marŝado iĝas pli kaj pli peniga. En iu loko sen arboj, ni lasas la dorsosakojn, kaj armitaj nur de fotiloj kaj vestaĵoj por la pluvo kaj koto, eniras preskaŭ netraireblan bambuan ĝangalon. Per tranĉilegoj, la gvidantoj malfermas vojon kaj, penante ne stumbli kontraŭ ĉiuspecaj kreskaĵoj, falintaj bambuaĵoj kaj lianoj, finfine ni atingas grupon da simioj. Belegaj!, Foje ili saltas preskaŭ senhalte inter arboj, foje haltas du metroj aŭ malpli el ni kaj tute friponece kaj sentime rigardas nin pigre, manĝas... ni pasas tutan horon kun ili, fotante, klopodante sekvi iliajn movojn,,, Fine ni revenas per la sama peniga vojo, Dume mi klopodas daŭre portretigi homojn (ĉi tie necesas ĉiam peti permeson) Kaj revenas al la bazo.

Poste ni vizitas kulturan vilaĝon, kie ni spektas diversajn metiejojn, modelon de la reĝa palaco, kie mi estas vestita kiel la reĝo mem, kaj denove dancojn, Ĉi foje mi fuŝlernas danci vestita kiel dancisto de Intore (fotoj poste venos ;), Kaj reen al hotelo, haltante survoje por tagmanĝi bongustegan ruandan pladon.

Vojaĝo al Ruando 3

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Sun, 02 Dec 2012 20:01:04 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

La oka kaj duono vespere. Laca, ĉefe pro la alteco de la lando. Denove en la balkono de la hoteleto cirkaŭita de suspektindaj kuloj. Matene mi havis la kutiman malavaregan matenmangon, kiu preskaŭ solvas mian tuttagan bezonon. Dum mi matenmanĝas, denove observas kaj komencas foti la libelojn kaj la birdojn. tagmeze, ni havas ekskurson al nekredeble bela lago Muhaze, oriente de la lando, kie mi gustumas tilapan, la tipan fiŝon de la lagoj de Centra Afriko (bongustega!). kaj la lokan kokidaĵon, multe pli bongusta ol la Eŭropa. Miaj amigoj entuziasmiĝis pri la fotilaro, kaj transprenis por fari amason da fotoj :), kaj mi iom instruetis.

Laŭ la ŝoseo, multe pli bona ol mi esperis (cetere, mi ankaŭ ne esperis ke la stiristoj ĉi tie stiras tiom akurate kaj respekteme), senhaltaj vicoj da homoj promenantaj, virinoj kun mirinde belaj tradiciaj, buntaj vestaĵoj, maljunulinoj kun tute solena aspekto. Foje virinoj portantaj nekredeble grandajn pakaĵojn sur la kapo, foje bicikloj, portante kelkajn homoj aŭ troŝarĝitaj tiel, ke la homo ne videblas.

Ni trairas vilagojn, kelkaj pli modernigitaj, kelkaj pli malnovaj, atendantaj la alveno de la modernigaj planoj de la registaro. Ĉie homoj, maljunuloj, infanoj ludantaj rande de la vilaĝaj vojoj...

La vizito al la lago estas alveno al oazo de paco kaj trankvilo. Dum ni ĝuas tilapon, ni spektas la sunon iom post iom subiranta malantaŭ la lago, speguliĝanta sur la senmova akvo de la lago.

Morgaŭ mi ellitiĝas terure frue, je la kvara kaj duono mi ekas ekskurse al natura parko por viziti la orajn simiojn. Mi ŝatus ankaŭ viziti la montarajn gorilojn en la Virunga nacia parko, kaj ankaŭ ties aktivaj vulkanoj, sed la prezo de la plezuro estas 750 €, kaj mi tamen estas malriĉa turisto ;)

Vojaĝo al Ruando 2

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Sat, 01 Dec 2012 08:35:57 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Mi ne eraris, banano ne mankis por la matenmanĝo. Mi manĝis en belega kolonieca balkono de la hoteleto. Amasmanĝado, vere la laborantoj ĉi tie dorlotegas min :),

Dum mi matenmanĝas mi unue rigardas Afrikon tage. Kvankam la centro de Kigali troviĝas kvin minutojn piedir for, tamen la naturo kvazaŭ eksplodas ĉirkaŭe: ĉie verdas, mirindaj plantoj, fojfoje grupoj da nekonataj, belaj birdetoj flugas de unu arbo al la alia kaj dum iom da tempo mi sekvas la flugon de nekredeble granda libelo.

La paraizan etoson ĝenas nur la konstruado de novaj konstruaĵoj, loĝdomoj, oficejoj. La urbo rapide moderniĝas, kaj provizore mi dirus ke sufiĉe trafe. La lando havas sian programon de disvolviĝo, nomata Vision 2020, kies celo estas atingi pli bonan vivnivelon por la loĝantato, onidire la Singapuro de Afriko. Ĉefe la investado iras al edukado, sanprotektado, vojoj, komunikado, ktp.kaj la rezulto videblas, Ruanda estas unu el la landoj kun pli malalta korupto en Afriko, kaj multaj europaj landoj, ekzemple Italio, ne atingas Ruandon laŭ la sekureco kaj travidebleco de la ekonomia sistemo. Krome, la ekspluatado de la metano el la lago Kivu kune kun Kongolando permesos energie sendependigi Ruandon dum jarcentoj. Ankaŭ la ekologia politiko estas enviinda. Post tiom da militoj kaj morto, la tuta logantaro dediĉas tempon por la plantado de novaj arboj, kaj malpermesatas enigi plastajn sakojn en la landonKigali estas multe pli pura ol Madrido, kio postulas apartan engaĝigon de la popolo. Interalie, tiaj komunaj streboj helpas mildigi la malamojn kaj timojn, restantajn post la genocido, kvankam pasos multaj generacioj, ĝis kiam la divido inter hutu kaj tutsi estu parto de la pasintenco. fakte, la diferenco fizika inter ambaŭ grupoj estas evidenta. Necesas preteratentigi tiajn diferencojn por finfine pacigi la landon, sed mi opinias ke, la edukado kaj la plibonigo de la vivkondiĉoj estas evidentaj.

Dum la mateno mi renkontiĝis kun Alphonse Waseka, esperantisto de Goma, bonega homo, kun kiu ni rapide amikiĝis, Li estras orfejon en Goma, Kongolando, ĉe la landlimo de Ruando norde de Lago Kivu. Ni parolis dum multaj horoj pri la situacio politika kaj socia en Koangolando kaj Ruando, pri la esperanta movado, pri la nunaj problemoj de la orfejo, pro financaj problemoj preskaŭ ne havas monon por nutri kaj lernejigi la infanojn, kiuj cetere lernas Esperanton... do, pretigu viajn poŝojn,ĉar mi komencos kolekti monon por la orfoj :)

Profitante ke Alphonse ne estas Ruandano, mi profitis por demandi multajn aferojn pri la interna situacio, kiujn mi preferas rekte ne demandi al la ruandanoj, kaj mi fanfaronetis pri miaj konoj pri centra Afriko. Fine, li diris al mi ke unuafoje trovas Eŭropanon, kun kiu parolante sentas sin parolante kun Afrikano, kaj mi pri tio fieras: blankuloj ĉi tie, eĉ se afablaj, kondutas sin malapreze, eble kompateme, distanciĝante... tio estas, subkonscie rasisme. Ne malhelpas la etoso: popole blankulo = riĉulo, kaj tio ja povas krei ian friponecon en la blankulo. Mi klopodegas eviti tion, mi venis ĉi tie por lerni, ne por instrui, ne por klarigi al ili kiel ili devas organizi sian landon, ne por kompari, sed por sane envii mutajn aferojn, kiuj mankas al ni en okcidento. Verŝajne, je tio helpas mia radikala sennaciismo. Sed kiam Alphonse priskribis min al amiko kiel "afrikano", mi sentis min vere feliĉa, mi jam estas unu "ilia". Posttagmeze mi renkontiĝis kun Clara, ŝi estis tre laca porst la laboro, sed ni tre ĝuis nian unuan longan renkontiĝon parolante pri ĉio, pri ŝia vvo, kutimoj, ktp

Vojaĝo al Ruando 1

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Sat, 01 Dec 2012 07:36:31 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Vojaĝo al Ruando (1)

Longeeega vojaĝo. Hodiaŭ je la 03,30 matene mi iris al la flughaveno, pli ol du horoj por Amsterdamo, kaj poste naŭ horojn por atingi Kigali. Mi atingis la Ruandan ĉefurbon je la sepa kaj duono (en Madrido unu horon malpli), La flughaveno estas malgrandeta, kaj oni iras piede el la aviadilo ĝis la terminalo. Ĉio iras rapide, ricevi la vizon, preni la valizon... kaj tie oni jam atendas min. Survoje ni haltas por aĉeti kaj manĝi bongustegajn samosa.

Oni ne povas ne memori pri la teruraĵoj, okazintaj ĉi tie antaŭ preskaŭ dudek jaroj, verŝajne la plej terura amasmurdado kiu okazis en la dudeka jarcento. Dum la ruanda genocido preskaŭ unu miliono da homoj estis murdita per tranĉilegoj, batiloj... dum nur tri monatoj. http://eo.wikipedia.org/wiki/Ruanda_genocido

Tamen, nenio nun memorigas pri tiuj teruraj bildoj. La vojo el la flughaveno ne plu estas ia kotovojo, sed moderna ŝoseo, ĉirkaŭita de ĝardenetoj, arboj, novaj belaj konstruaĵoj. Multaj veturiloj, piedirantoj. Sed tute ne la bildo, kiun oni havas pri Afriko. Similas tute al provincia europa urbo. Nur la lumetoj de la domoj kiuj kovras la montetojn rememorigas la bildojn de antaŭ jaroj Ĉio nekredeble ordigita, pura alloga... kaj la homoj afablegaj.

La hotelo havas la tipan triamondan rilaton kvalito-prezon. Cent dolarojn nokte por ĉambro, kiu kostus ne pli ol 30 eurojn en Madrido. Sed bone, tia estas la afero.

Morgaŭ mi estos kidnapita de la Ruandaj esperantistoj kaj pasos la matenon kun ili. Kaj posttagmeze mi iros kun mia amikino por malkovri la Kigalian diboĉadon ;). Ĉi-nokte unuafoje mi dormos sub kulreto, Lasta travivaĵo de la tago. Morgaŭ ni vidos kiel aspektas la matenmanĝo. La hoteleto nomiĝas Banana Boutique, do verŝajne, almenaŭ estos bananoj estos ;)

HELPU VINILKOSMON, PARTDETRUITA DE LA FAJREGO!!!

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Wed, 21 Sep 2011 07:09:54 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Karaj, post la fajrego kiu parte detruis Vinilkosmo-n, la kerno de nia Esperanto muzikeldonado, sezonoj.ru/2011/09/flo/#more-1296 la plej bona maniero helpi estas aĉeti elŝuteblan muzikon pere de ĝia paĝo

www.vinilkosmo-mp3.com

Ne forgesu, ke helpante Vinilkosmon, ni ankaŭ helpas la Esperantan muzikon, kaj nin mem.

Amike,

Pedro Hernández

Pablo Neruda: Poema 15 de "20 ampoemoj kaj 1 senespera kanto"

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Fri, 29 Jul 2011 21:04:01 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Mi ŝatas kiam vi silentas, ĉar kvazaŭ forestas,

kaj vi aŭdas min el malproksime, kaj mia voĉo vin ne tuŝas.

Ŝajnas kvazaŭ forflugis viaj okuloj,

kvazaŭ fermus vian buŝon kiso.

Ĉar ĉiuj aĵoj plenas de mia animo,

vi emerĝas el la aĵoj, plena de mia animo.

Sonĝa papilio, vi similas al mia animo,

kaj similas al la vorto melankolio.

Mi ŝatas kiam vi silentas, kaj estas kvazaŭ fremda,

Kaj kvazaŭ plendas, papilio en murmuro.

Kaj el for vi aŭdas min, kaj mia voĉo vin ne atingas:

lasu ke mi eksilentu per la silento via.

Lasu ke al vi mi parolu ankaŭ per via silento

hela kiel lampo, simpla kiel ringo.

Vi estas kiel la nokto, silenta kaj stelplena.

Via silento estas stela, tiom fora kaj facila.

Mi ŝatas kiam vi silentas, ĉar kvazaŭ forestas.

Fremda kaj doloriga, kvazaŭ vi mortis.

Sufiĉas tiam unu vorto, unu rideto.

Kaj mi ĝojas, ĝojas, ke tio ne estas vero.

http://www.youtube.com/watch?v=QIhHTGYkkHU

"Taglibro de Frenezulo"

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Mon, 04 Jul 2011 08:11:00 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Mi ŝanĝis la nomon de mia blogo. Mi supozas, ke konantoj de la moderna ĉina literaturo komprenas... ;)

Longe serĉata kanto...

nobody@ipernity.com (Pedro Hernández) — Wed, 29 Jun 2011 20:35:03 +0000

Pedro Hernández has posted an article:

Ekde mia infanaĝo mi konis la belegan melodion, sed mi sciis nenion pli, ne memoris la tekston, ne konis la nomon, sed mi volegis trovi ĝin, lerni ĝin... Antaŭ kelkaj tagoj, tute hazarde, en youtube, serĉante ion alian, aperis, finfine. Multaj rekonos ĝin, ĉefe argentinanoj, kaj certe rekonos la voĉon de Jorge Cafrune.

Mi klopodis traduki la tekston, eble ĝi eĉ kanteblas, vi mem taksu. Ĉiaokaze, tiu belega, belega kanto, meritas esti konata de ĉiuj esperantistoj

http://www.youtube.com/watch?v=eP1kaJexkgI&feature=related

Zamba, de mia espero

kiu mateniĝis kiel am'

sonĝo, anima sonĝo,

kiu foje velkas antaŭ l' florad'

sonĝo, anima sonĝo,

kiu foje velkas antaŭ l' florad'

Zamba, al vi mi kantas

ĉar el via kanto elverŝiĝas am'

Kareso, de via tuko,

kiu ekvolvadas mian kor'

Kareso, de via tuko

kiu ekvolvadas mian kor'

Stelo, vi, kiu rigardis

vi, kiu aŭskultis mian sufer'

stelo, lasu min kanti,

lasu min ami kiel scias mi

stelo, lasu min kanti,

lasu min ami kiel scias mi

La tempo, kiu preterpasas,

kiel la viv' ne revenas plu

La tempo, kiu min velkigas

sed via amo restos, restos

Dronita, en la horizontoj,

kiel polvonubo kiu iras al vent'

Zamba, ne plu min lasu

Mi sen via kanto ne vivas plu